عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٨
موجب تقويت روحيه خودى است و هم موجب تضعيف روحيه دشمن، البته به شرط آنكه باشكوه برگزار شود. چنانچه پيامبر اسلام (ص) به وسيله مانورهاى متعددى روحيه مسلمانان را تقويت كردند و از اين ابزار نظامى در جهت سعادت آنها و پيشبرد اهداف الهى ونشر و گسترش اسلام در سراسر عالم استفاده نمودند كه به بعضى از آنها اشاره مىكنيم:
١- تعقيب دشمن بعد از جنگ احد در جنگ احد كه سرانجام به پيروزى كفار و شهيد و زخمى شدن عده زيادى از ياران رسول خدا (ص) انجاميد، پيامبر (ص) به منظور تقويت روحيه مسلمانان و جبران شكست آنها و براى تضعيف روحيه دشمن و پيشگيرى از تجاوز دوباره مشركان، صبحهنگام به بلال دستور داد بعد از نماز اعلام كند همه كسانى كه روز گذشته در نبرد شركت داشتند، جهت تعقيب دشمن آماده حركت باشند.
مجاهدان اسلام در حالى كه بيشتر آنها بلكه همگى مجروح بودند به دستور پيامبر (ص) به تعقيب دشمن پرداختند و تا حمراءالاسد آنها را دنبال كردند. جابربن عبداللَّه انصارى مى گويد: پيامبر (ص) دستورداده بود تا روزها هيزم جمع كنيم و چون شب فرا رسيد آتش برافروزيم و همه روشن مىكردند بطورى كه شبها پانصد آتش افروخته مىشد كه از راه دور ديده مىشد. آوازه اردوى ما و آتشهايى كه شبها مىافروختيم در همه جا شايع شده بود و اين خود از وسائلى بود كه خداوند با آن دشمن ما را منكوب كرد. «١» ٢- قدرتنمايى در بدر مُوعِدْ پس از پايان جنگ احد ابوسفيان مسلمانان را به جنگى ديگر تهديد كرد و زمان و مكان آن را هم معين نمود، اما از آنجا كه خشكسالى و ساير مشكلات گريبانش را گرفته بود آمادگى براى جنگ نداشت و از وعده خود سخت پشيمان بود. از اين رو، دنبال بهانهاى مىگشت تا مسلمانان را از جنگ منصرف كند و تقصير تخلف از وعده را به گردن