جنگ بدر نيز شاهد ديگرى بر نقش صبر در پيروزى مؤمنان است؛ زيرا ٣١٣ نفر در برابر ٩٥٠ نفر مقاومت كردند و خداوند پيروزى را نصيب آنان كرد.
تا اينجا با نقش صبر در پيروزى آشنا شديم و دريافتيم كه پس از صبر و پايدارى، پيروزى حاصل مى‌شود.
امام على (ع) فرمود:
«حَلاوَةُ الظَّفَرِ تَمْحُوا مَرارَةَ الصَّبْرِ» «١» شيرينى پيروزى، تلخى صبر را از بين مى‌برد.
افزايش توان رزمى نيرو عوامل پيروزى و شكست ٤٦ ه - توكل:
ص : ٤٢ ها، چهارمين اثر صبر است. ارتشهاى كلاسيك دنيا، توان رزمى را با توجه به فزونى نفرات و سلاحهاى مدرن محاسبه مى‌كنند و مى‌گويند: نيروى حمله كننده بايد سه برابر نيروى مدافع، استعداد داشته باشد. اما اسلام در عين اينكه به نيرو و تجهيزات اهميت مى‌دهد، توان رزمى را تنها در گرو زيادى نيرو و تجهيزات نمى‌داند، بلكه عوامل معنوى مانند صبر و اخلاص را در افزايش توان رزمى مؤثر مى‌داند و حتى در صورتى كه كميت به اندازه مورد نياز نباشد كيفيت نيرو يعنى آراستگى او به عوامل معنوى را جايگزين و جبران كننده آن مى‌داند.
«انْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِأَتَيْنِ وَ انْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِأَةٌ يَغْلِبوُا الْفاً» «٢» اگر از ميان شما بيست نفر صابر باشند بر دويست نفر پيروزند و اگر صد نفر باشند بر هزار نفر از دشمن غالب آيند.
پنجمين اثر صبر، ايجاد زمينه نزول امدادهاى غيبى است. يكى از شرايط نزول امدادهاى الهى، صبر و پايدارى است. اگر رزمندگان اسلام مقاومت نكنند، امداد الهى شامل حالشان نمى‌شود. قرآن در اين مورد چنين مى‌فرمايد:
«وَ لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ انْتُمْ اذِلَّةٌ ... بَلى انْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأْتُوكُمْ مِنْ‌ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمينَ وَ ما جَعَلَهُ اللَّهُ الَّا