عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٥٢
هنگام درگيرى براى رزمندگان نوشيدنى از آب، شير و غذا از گوشت و آبگوشت و نيز سويق «١» (قاووت) فراهم مىكرد. هر شخصى كه مىخواست غذا مىخورد و هر رزمندهاى كه ميل داشت از نوشيدنيها استفاده مىكرد. «٢» كمك و رسيدگى به خانواده رزمندگان نوع ديگر پشتيبانى مردم كمك به خانوادههاى رزمندگان براى رفع نيازها و مشكلات آنان است. اين موضوع در بحث «سرپرستى خانواده رزمندگان» در بخش پشتيبانى معنوى آمده است و در اينجا تنها به نقل دو روايت بسنده مىكنيم.
رسول خدا صلى الله عليه و آله پيكى به سوى «بنى لحيان» فرستاد و فرمود: از هر دو نفر يك نفر براى نبرد آماده شود و ديگرى سرپرستى خانواده و اموال او را بر عهده گيرد.
آن فرد بايد جانشين نيكويى باشد و در اين صورت نصف پاداش آن رزمنده را دارد. «٣» در حديث ديگر چنين آمده است: پاداش كسى كه اداره امور خانواده مجاهد را بر عهده بگيرد، مانند پاداش همان مجاهدى است كه در راه خدا به جهاد مىپردازد. «٤» اين نوع كمكها، به رزمندگان دلگرمى و اطمينان مىبخشد تا تمام همّ و غمشان صرف نبرد با دشمن شود و به فكر خانواده خود نباشند.
كمكهاى غيرمستقيم همان گونه كه كمكهاى مستقيم مالى به جبههها تأثير چشمگيرى در پيشبرد و پيروزى جنگ دارد، كمكهاى غير مستقيم نيز در جنگ بسيار مؤثر است، مثل فعال كردن منابع اقتصادى و به حركت درآوردن چرخهاى توليدى كارخانهها و مراكز صنعتى. چرا كه اگر در كارخانهها و مراكز صنعتى كم كارى شود و منابع توليدى از كار باز ايستد، چرخهاى