عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤٧
تهيه دارو و پانسمان زخم رزمندگان از وظايف ديگر زنان بود. «١» ام زياد اشجعيه گويد: يكى از كارهاى ما در نبرد خيبر، تهيه دارو براى معالجه رزمندگان مجروح بود. «٢» و- تعمير وسائل آسيبديده:
وجود يگانى به منظور راهاندازى مجدد ابزار و تجهيزات آسيبديده و از كار افتاده، موجب برترى توان رزمى نيروها مىشود. با توجه به ابزار جنگى و تداركات آن زمان اين وظيفه را نيز زنان به عهده مىگرفتند، مثل دوختن مشكهاى پارهشده، تيز كردن شمشيرها و «ام سليط» از زنان انصار است كه در جنگهاى مختلف شركت كرد و يكى از وظايفى كه بر عهده داشت تعمير وسائل و تجهيزات لشكريان اسلام بود. «٣» امّ سنان يكى ديگر از زنان است كه بارها در نبرد حق عليه باطل شركت جسته است.
هنگامى كه از حركت پيامبر اكرم (ص) به سوى خيبر آگاه شد، نزد رسول خدا آمد و گفت: اى پيامبر خدا! بسيار مايلم كه در اين نبرد، شركت داشته باشم تا مشكهاى آب آسيبديده را تعمير و اصلاح كنم. «٤» اين كارها كه جنبه تداركاتى داشت و بطور معمول توسط زنان انجام مىگرفت، تا حدود زيادى به توان رزمى دلاوران اسلام و پيروزى آنان بر كفّار كمك مىكرد.
ناگفته نماند كه امروزه تداركات نقش بسزايى در پيروزيها و ادامه مقاومت رزمندگان داشته و تاثير و اهميت آن بسيار بيشتر از جنگهاى صدر اسلام است.