عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨٩
٢- همچنين از امام على (ع) نقل شده است كه رسول گرامى اسلام (ص) هرگاه عزم نبرد مىكرد، پياده نظام و سواره نظام و شتر سواران را سازماندهى مىكرد و آنان را مهّيا مىساخت. «١» ٣- نقل شده است كه امير مؤمنان صلوات اللَّه عليه هر وقت آهنگ پيكار مىنمود، سپاه خويش را به گروههاى زير تقسيم مىكرد:
الف- جناح راست ب- جناح چپ ج- قلب سپاهكه مركز فرماندهى به حساب مىآمد وخود حضرت درآن جاى داشت.
د پيكها كه رابط ميان يگانها هستند.
ه- اعزام دو گروه پيش قراول.
آن گاه به سپاهيان فرمان مى داد كه صداى خود را پايين آورده و آهسته سخن گويند؛ خدا را بخوانند و همدلى و يگانگى را بر جمع خويش حاكم كنند و شمشيرهاى خويش را آخته سازند (و در آماده باش كامل به سر برند) وبراى ترساندن دشمن، قدرت نمايى كنند. هر يگانى در جايگاه خود مستقر و ثابت قدم باشد و هر گروهى كه به دشمن يورش برد، پس از حمله به موقعيّت رزمى خود باز گردد. «٢» ٤- حضرت على (ع) چگونگى آرايش نظامى يك ارتش را اين گونه توصيف كرده است:
پياده نظام و تيراندازان را در پيشاپيش لشكر جاى دهيد تا دشمن را تير باران كنند و دو سوى او را نشانه روند. سواران تيز پا را به عنوان رابط يگانها، و نيروهاى ويژه را حافظان پرچم فرماندهى و پشتوانه نيروهاى پيشرو قرار دهيد.
براى مقابله با شماراندكى ازدشمن نبايد همگى مراكز خود را رهاساخته وپراكنده شويد.
هر كس از شما كه فرصت مناسبى براى ضربه زدن به دشمن يافت، پس از استحكام مركز خود از فرصت به دست آمده بهره گيرد و پس از انجام مأموريّت به جايگاه خويش باز گردد.
آن گاه كه آهنگ يورش بر دشمن كرديد، نخستين گروه حملهور، يگان پيشرو باشد.
اگر وى اركانش متزلزل شد شرطةالخميس (پيشمرگان و داوطلبان به كمكش بشتابند و