شاهدى از تاريخ: براى حسن ختام اين قسمت، شاهد ديگرى از تاريخ كه در آن نقش فرمانده، بطور گوياتر ترسيم شده است مى‌آوريم:
در جنگ حنين نيروهاى اسلام به خاطر نخوت و غرور گروهى، پس از تحمل تلفاتى از مقابل دشمن گريختند وعده معدودى در كنار رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله باقى ماندند. پيامبر (ص) با ديدن اين وضعيت به عمويش عباس كه صداى رسايى داشت دستور داد كه فرياد زند:
اى مسلمانان! اى كسانى كه با رسول خدا بيعت كرديد و اى اصحاب سوره بقره ...
كجا فرار مى‌كنيد؟ به سوى من آييد.
مسلمانان وقتى اين صدا را شنيدند با شرمسارى به پيامبر (ص) پيوستند و با سازماندهى مجدد آن حضرت، به دشمن يورش بردند و در پرتو امدادهاى الهى پيروز شدند. «١» در اين فراز تاريخى نقش فرماندهى مشهود است. پيامبر (ص) با مديريت صحيح توانست نيروهاى شكست خورده و در حال فرار را دو باره به صحنه پيكار باز گرداند.
حقيقتى در پوشش داستان: معروف است كه نادر شاه در يكى از جنگها پيرمردى را ديد كه در ميدان جنگ ايثارگرانه شمشير مى‌زند. به شگفت آمد و گفت: تو كه اين قدر شجاع و فداكار بودى، پس چرا گذاشتى دشمن به خاك كشورت تجاوز كند؟ در اين چند سال چرا از اين شمشير خود سود نجستى؟ پيرمرد گفت: آن وقت من و همسنگرانم بوديم، ولى تو نبودى كه ما را فرماندهى كنى.