عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٢٣
همچنين امام صادق (ع) فرمود: ... كسى كه به خود و كردار خويش مغرور شود بىگمان از جاده مستقيم هدايت منحرف خواهد شد. «١» ج- كوچك شمردن دشمن و غافلگير شدن:
در صحنه پيكار هر يك از دو طرف درگير كوشش مىكند تا رقيب خود را در دام غفلت گرفتار سازد و از اين طريق ضربه خود را بر پيكرش وارد كند. در اين زمينه عجب، عامل قوى نيرومندى براى غافلگير شدن نيروست؛ زيرا گروهى كه دچار خودبينى شوند، دشمن خود را ضعيف پنداشته و به او بهايى نخواهند داد. طبيعى است كسى كه در مورد دشمن چنين ديدگاهى داشته باشد، هرگز خود را در برابر او بطور شايسته آماده نخواهد كرد. و چه بسا بطور ناگهانى در محاصره دشمن قرار گيرد. در اين زمينه جنگ حنين گوياترين شاهد است كه مىتواند نقش عجب و غرور را در كوچكشمردن دشمن، به نمايش بگذارد.
جنگ حنين پس از فتح مكه بين مسلمانان و قبيله هوازن به وقوع پيوست. در اين جنگ تعداد سپاه اسلام به دوازده هزار نفر مىرسيد. تا آن روز اسلام سپاهى با آن شوكت و عظمت به خود نديده بود. بعضى ازمسلمانان با مشاهده زيادى نيرو مغرورانه گفتند: ما با اين جمعيت (فراوان) ديگر هرگز شكست نخواهيم خورد. «٢» در همين حال، دشمن نيروهاى خود را در منطقه با آرايش ويژهاى در مواضع حساس استراتژيكى مستقر كرد. «٣» نيروهاى اسلام با تصورات قبلى به پيش مىرفتند كه ناگهان در حال عبور از يكى از شيارها، خود را با باران تيراندازان دشمن روبه رو ديدند، و متوجه شدند كه غافلگير دشمنى شدهاند كه هرگز باور نمىكردند از او شكست بخورند. در اين ميان نيروهاى پيشگام با مشاهده اين وضعيت پا به فرار گذاشتند، در نتيجه ديگران نيز به عقب برگشته و فرار را بر قرار ترجيح داده و جز تعداد انگشت شمارى، همه با فرار خود دور پيامبر (ص) را خالى گذاشتند. «٤»