نيروهاست، چنان كه در جاى خود به تفصيل بحث خواهد شد. مهمترين عامل اين فرار علاقه شديد فرار كننده به دنيا و مظاهر فانى و زودگذر آن است. سخنان اميرمؤمنان (ع) در جنگ صفين خطاب به عده‌اى از فراريان، گواه اين حقيقت است. آن حضرت وقتى كه مشاهده كرد در يكى از حملات دشمن، عده‌اى فرار را بر قرار ترجيح داده‌اند، به مالك اشتر فرمود: تو به اينان بگو: كجا مى‌گريزيد؟ از مرگى كه هرگز توان جلوگيرى از آن را نداريد، يا به سوى زندگانى كه ثبات و بقايى برايتان نخواهد داشت؟ «١» آرى كسى كه فشار معركه جنگ را با گريز علاج مى‌كند، يا از روى ترس است يا به سوى زندگى بهتر و فراهم كردن آسايش بيشتر قدم بر مى‌دارد.
امام على (ع) در يكى از سخنانش هنگام دعوت ياران خود به پيكار با دشمن مى‌فرمايد: ... من وقتى كه در فصل تابستان شما را به پيكار فرا مى‌خوانم، مى‌گوييد:
اينك هوا گرم است؛ به ما مهلت بده تا اين ايام سپرى گردد، زمانى كه شما را در فصل زمستان به جهاد دعوت مى‌كنم، مى‌گوييد: هوا سرد است. آيا جز اين دو، وقت ديگرى نيز وجود دارد؟! پس شما كه از سرما و گرما گريزانيد، به خدا سوگند از شمشير- برنده- گريزانتر خواهيد بود. «٢» د- دون همّتى:
بلندى و والايى همت در هر كارى بويژه در ميدان نبرد يكى از عوامل موفقيت است و از آنجا كه هر كس به اندازه بلندى انديشه و فكرش از بلندى همت برخوردار خواهد بود، دنياطلبان نيز كه سراسر وجودشان از عشق به رفاه و شهوات مادّى موج مى‌زند و همواره انديشه‌هاى خويش را با اين نوع مسائل آشنا كرده و پرورش داده‌اند، در ميدان پيكار نيز به فراخور ديدگاه مادى و رفاهى خود در پى به چنگ آوردن غنايم يا چيزهاى ديگرى خواهند بود نه در پى پيشبرد اهداف مكتب، كوبيدن باطل و حاكميت بخشيدن به اسلام، چرا كه هدف و همت، همواره پيرو انديشه است.