عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٩٦
گرما به سوى جهاد حركت نكنيد! (پيامبر) به آنان بگو: آتش جهنم- سوزندهتر است اگر بفهمند. «١» در آيه ديگر از كسانى كه از رفتن به جبهه سر باز مىزنند چنين انتقاد مىكند: راه مؤاخذه تنها به روى كسانى باز است كه از تو اجازه مىگيرند، در حالى كه بىنيازند (و امكانات كافى دارند) آنان راضى شدند كه با متخلّفان بمانند و خداوند بر دلهايشان مهر نهاد بدين خاطر چيزى نمىدانند. «٢» شايد مراد از آيه بيان وابستگيهاى آنان به دنيا باشد. «٣» مفهوم اين آيات در يك جهت مشترك است و آن اينكه: علاقه شديد به دنيا و رفاه طلبى ... مانع شركت دنيادوستان در جبهه مىگردد.
گرچه در اين زمينه نمونههاى فراوانى مىتوان بيان كرد ليكن تنها به بيان يك نمونه از تاريخ صدر اسلام بسنده مىكنيم.
گروهى از مسلمانان كه در مكّه تحت فشار بودند، همواره از پيامبر اسلام (ص) اجازه مىخواستند تا با مشركان مكّه به نبرد پردازند اما پيامبر (ص) به آنان اجازه نمىداد، پس از هجرت به مدينه آن گاه كه مأموريت يافتند در جنگ بدر شركت كنند، برخى از آنان به اين موضوع روى خوش نشان نداده و گفتند: اى كاش اين نبرد به تأخير مىافتاد. در مورد اين گروه آيه زير نازل شد:
آيا نمىنگرى به آن كسانى كه به آنها گفته مىشد اكنون از جنگ خوددارى كرده و به وظيفه نماز و زكات قيام كنيد (كه هنوز مأمور به جنگ نيستيم) آن گاه كه پيكار بر آنان مقرر شد، يكباره گروهى از ايشان از مردم ترسيدند چون ترس از خدا يا ترسى بيشتر، و گفتند:
پروردگارا براى چه پيكار را بر ما مقرر كردى؟ چرا ما را تا مدتى نزديك مهلت ندادى! بگو كالاى دنيا اندك است و آخرت براى كسى كه پرهيزكار باشد بهتر است. «٤»