رو، تشويق كننده بايد نخست، افراد، زمانهاى مخصوص تشويق و نوع كارهايى كه نيازمند تشويق است برايش معلوم باشد. سپس افراد را نسبت به نوع كارها در زمانهاى مورد نياز بسنجد، تا ميزان و شرايط مخصوص هر فرد يا نوع كارش روشن شود و به ارزش كار بهتر واقف گردد. با توجه به اين مقدمات مى‌تواند افراد با صلاحيت را تشويق كند؛ چنان كه على (ع) در عهدنامه معروفش خطاب به مالك اشتر فرمود:
«ثُمَّ اعْرِفْ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ ما ابْلى‌، وَ لا تُضيفَنَّ بَلاءَ امْرِئٍ الى غَيْرِهِ وَ لا تُقَصِّرَنَّ بِهِ دُونَ غايَةَ بَلائِهِ، وَ لا يَدْعُوَنَّكَ شَرَفُ امْرِئٍ الى انْ تُعَظِّمَ مِنْ بَلائِهِ ما كانَ صَغيراً وَ لا ضَعَةُ امْرِئٍ الى انْ تَسْتَصْغِرَ مِنْ بَلائِهِ ما كانَ عَظيماً» «١» سپس نسبت به كار و زحمت هر كس معرفت داشته باش و كار يكى را به ديگرى نسبت مده و از اينكه نهايت كار او را شناسايى و قدردانى كنى، كوتاهى مكن و شخصيت و شرف كسى تو را وادار نكند كه كار كوچك او را بزرگ شمارى و پستى مقام و موقعيت كسى باعث نشود كه كار بزرگ او را كوچك به حساب آورى.
آن حضرت بر اساس يك قانون كلى مى‌فرمايد: مبادا تشويق تو تحت تأثير شخصيت فرد باشد، بلكه بايد بدور از شخصيت فرد ارزش كار را در نظر گرفت و سپس تشويق نمود.
امام صادق (ع) در پاسخ نامه عبداللَّه نجاشى والى اهواز در مورد حكومتدارى فرمود:
«... ايَّاكَ انْ تُعْطِىَ دِرْهَماً اوْ تَخْلَعَ ثَوْباً اوْ تَحْمِلَ عَلى دابَّةٍ فى غَيْرِ ذاتِ اللَّهِ لِشاعِرٍ اوْ مُضْحِكٍ اوْ مُمْزِجٍ الَّا اعْطَيْتَ مِثْلَهُ فى ذاتِ اللَّهِ وَ لْيَكُنْ جَوائِزُكَ وَ عَطاياكَ وَ خَلْعُكَ لِلْقِوَّادِ وَالرُّسُلِ وَالْاحْفادِ وَ اصْحابِ الرَّسائِلِ وَ اصْحابِ الشُّرْطِ وَ الْاخْماسِ» «٢» مبادا براى خوشايند و آسودگى خاطر خويش پول، خلعت، مركب و ديگر اموال عمومى را در غير مورد رضايت خدا به شاعر، مداح، دلقك و لطيفه‌گو بپردازى، بلكه بايد اين مخارج در راه‌