عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٦٧
انواع تشويق تشويق انواع مختلف و متعددى دارد كه در صدد بيان تمام موارد و جزئيات آن نيستيم، بلكه به بيان سه نمونه از انواع مهم تشويق بسنده مىكنيم:
الف- تشويق گفتارى:
در بعضى موارد، تقدير و تشكر لفظى آن چنان اثرى در روحيه شخص مىگذارد كه آمادگى براى مشكلترين كارها را پيدا مىكند. چنان كه نمونه موفق اين نوع تشويق را در جنگ صفين از حضرت على (ع) نسبت به قبيله ربيعه مشاهده مىكنيم. آن حضرت وقتى خستگى و سستى را در وجود مبارزان قبيله ربيعه احساس كرد با كلماتى مشوّقانه و متحرك، روح جنگى، تلاش و هيجان را در آنها زنده نمود. ابناثير در «الكامل» در اين زمينه چنين مىگويد:
«فَلَمَّا وَصَلَ «عَلِىٌّ (ع)» الى رَبيعَةَ نادى بِصَوْتٍ عالٍ كَغَيْرِ الْمُكْتَرَثِ لِما فيهِ النَّاسُ:
لِمَنْ هذِهِ الرَّاياتُ؟ قالوُا: راياتُ رَبيعَةَ. قالَ (ع): بَلْ راياتٌ عَصَمَ اللَّهُ اهْلَها فَصَبَّرَهُمْ وَ ثَبَّتَ اقْدامَهُمْ. قالَ (ع) لِلْحُضَيْنِ بْنِ الْمُنْذِرِ: يا فَتى الا تُدْنى رايَتَكَ هذِهِ ذِراعاً؟ قالَ: بَلى وَاللَّهِ وَ عَشْرَةَ اذْرُعٍ، فَأَدْناها حَتَّى قالَ (ع): حَسْبُكَ مَكانَكَ» «١» على (ع) وقتى به قبيله ربيعه رسيد با صداى رسا و بىباك فرياد زد: اين پرچمها و علمها به كدام قبيله تعلق دارد؟ گفتند: پرچمهاى ربيعه است. على (ع) فرمود: پس اين پرچمها از آنِ كسانى است كه خداوند به آنها صبر و ثبات، شجاعت و صيانت بخشيد و ايشان را ثابتقدم گردانيد. آن گاه به حضين بن منذر گفت: اى رادمرد! آيا نمىخواهى پرچم خود را يك قدم پيش ببرى؟ گفت: آرى به خدا، ده قدم پيش مىبرم. او به اندازهاى پيش رفت كه على (ع) گفت: بس است؛ همين جا بايست. «٢» در اينجا آن حضرت ضمن بيان خصوصيات و سوابق نيك قبيله ربيعه، آنها را به