عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥١
كنند، پس از ساعتها انتظار، يهود حمله خود را شروع نكرد. وقتى كه قريش دليل تأخير را جويا شدند، يهود همان سخنى را مطرح كرد كه نعيم به آنان آموخته بود. سرانجام با نقشههاى نعيم، اتحاد مشركان و يهود تبديل به اختلاف شديد گشت و يهود دست از يارى آنان برداشت. قريش پس از مدتى با كمبود علوفه، آذوقه، سردى هوا و توفان روبهرو شده و با تحمل شكستى سخت به خانههاى خويش بازگشتند. «١» نعيم در اين مورد به مأموريت خود خوب عمل كرد و با ايجاد شكاف بين نيروهاى كفر، پيروزى قريبالوقوع آنان را به شكست تبديل نمود و از اين طريق پيروزى بزرگى را براى مسلمانان به ارمغان آورد و ثابت كرد كه اختلاف و دوگانگى بين نيروها هرچند داراى كثرت نيرو و امكانات باشند، مىتواند آنان را با آتش خود بسوزاند و ضربههاى مهلكى بر پيكرشان وارد آورد.
د- اختلاف، سبب اختلال نظم:
در عمليّات نظامى، نظم و هماهنگى، جايگاه بلندى دارد بگونهاى كه مىتوان گفت:
به منزله روح و جان عمليّات است تا جايى كه بدون هماهنگى نيروهاى عملكننده، مشكل مىتوان در انتظار فتح و پيروزى نشست. يكى از علل برهمزننده هماهنگى، تشتّت و اختلاف نيروهاست. حضرت على عليهالسلام فرمود:
«الْاموُرُ الْمُنْتَظِمَةُ يُفْسِدُهَا الْخِلافُ» «٢» كارهاى منظم و هماهنگ را، اختلاف و كشمكش به نابسامانى خواهد كشيد.
مرحوم آل يس نويسنده كتاب «صلح امام حسن (ع)» در مورد يكى از علل شكست امام حسن (ع) در جنگ با معاويه چنين مىنويسد: سپاه امام حسن (ع) به تورم ناشى از گردآمدن گروههاى ناهماهنگ مبتلا بود و بر اثر اين ناهماهنگى، روحيّه يك سپاه اميدبخش و داراى افق روشن ايجاد نشد و پيوسته هدف كينهتوزى و دشمنى آشكار و نهان دشمنان خارجى و داخلى در دو منطقه شام و عراق قرار گرفت. «٣»