عوامل پيروزى و شكست - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٧
عواقب هر يك را به آنان گوشزد مىكردند؛ چنان كه نقل شده پيامبر (ص) در بين راه منزل مىكرد، مسلمانان در درّهها و شكاف كوهها پراكنده مىشدند. آن حضرت فرمود:
«... انَّما ذلِكُمْ مِنَ الشَّيْطانِ» اين تفرقه و پراكندگى شما از شيطان است. «١» حضرت على (ع) ضمن سفارش افراد به مراعات مسائل حساس نظامى، فرمود:
«وَ ايَّاكُمْ وَالتَّفَرُّقَ فَاذا نَزَلْتُمْ فَانْزِلوُا جَميعاً، وَ اذَا ارْتَحَلْتُمْ فَارْتَحِلوُا جَميعاً» «٢» از تفرقه و جدايى بپرهيزيد و به هنگام فرود آمدن و كوچ كردن با هماهنگى و در كنار هم حركت كنيد.
امام حسن (ع) قبل از حركت سپاه حضرت على (ع) به سوى جنگ صفّين، طى سخنانى فرمود: هيچگاه گروهى بر يك امر اجتماع نكردند مگر اينكه كارشان سامان يافت و پايه كارشان محكمتر شد. «٣» اميرمؤمنان عليهالسلام فرمود: كسانى كه به كشمكش و دشمنى پردازند، رشته الفت آنان بريده مىشود و تلخى سرانجام نكبتبار خود را مىچشند. «٤» اين حوادث و موارد ديگر گواه بر اين است كه بزرگان دين هميشه حساسيّت و اهميّت وحدت را به نيروها تذكّر داده و آنان را از خطرات تفرقه برحذر مىداشتند.
علاوه بر موارد گذشته، در دعاهايى كه به مناسبتهاى گوناگون از ائمّه (ع) وارد شده، دو نكته مهم از خداوند متعال درخواست شده است، يكى اختلاف نيروهاى دشمن و ديگرى وحدت كلمه نيروهاى خودى؛ چنان كه در صحيفه سجاديه مىخوانيم:
«... وَ الِّفْ جَمْعَهُمْ وَ دَبِّرْ امْرَهُمْ» «٥» و دلهاى سپاهيان اسلام را با هم جمع و هماهنگ ساز (انس و الفت و اتفاق و وحدت روحى