خواهم شتافت. اما با شروع نبرد و نزول امدادهاى غيبى پا به فرار گذاشت و گفت؛ من از عملكرد شما بيزارم. سپس در جواب اعتراض ديگران به خاطر فرارش گفت: من چيزى را مشاهده مى‌كنم كه شما از ديدن آن عاجزيد. «١» امام على (ع) با شنيدن فرار زبير در جنگ جمل فرمود: اگر فرزند صفيّه مى‌دانست برحق است هرگز فرار نمى‌كرد. «٢» حضرت على اكبر فرزند امام حسين عليه‌السلام در مسير كربلا به پدر بزرگوارش عرض كرد: پدر مگر ما برحق نيستيم؟ حضرت اباعبداللَّه (ع) فرمود: آرى ما برحقيم.
حضرت على اكبر فرمود: پس اگر چنين است ديگر چه باك از مرگ؟ «٣» ج- آگاهى سياسى:
آگاهى در بعد سياسى نيز به جنگ افراد حرارت و گرمى بيشترى مى‌بخشد؛ زيرا اگر رزمندگان بدانند پيروزى آنان در ميدان رزم چه پيامدهاى سياسى در صحنه جهانى دارد و اگر دشمن به اهداف خود دست يابد چه عواقب دردناك و سختى در پى خواهد داشت، بيشتر حساس شده و تلاش و سرسختى بيشترى از خود نشان خواهند داد.
اميرمؤمنان (ع) در پيكار صفّين براى تحريك نيروها با حمله‌هاى پياپى، عواقب و پيامدهاى پيروزى دشمن را به آنان گوشزد كرده مى‌فرمود: ... اگر آنان بر شما سلطه يابند، با شما معامله كَسْرى‌ و هرقل خواهند كرد. «٤» آن حضرت بدين وسيله پيامد سياسى پيروزى دشمن را براى سپاهيان خود تبيين كرد.
با توجه به حساسيّت مسائل سياسى و تأثير آن در سرنوشت جنگ، پرداختن به رشد سياسى رزمندگان در كنار آگاهيهاى ديگر يكى از امور لازم به حساب مى‌آيد؛ چرا كه گاهى درك نادرست برخى از مسائل سياسى مايه دلسردى آنان مى‌شود و دلسردى نيز گاه موجب سستى و اهمال در انجام وظيفه مى‌گردد.