فصل پنجم: بصيرت و آگاهى‌ آگاهى و بصيرت نيروها بصيرت و آگاهى نيروهاى رزمى يكى از عواملى است كه در پيروزى نقش برجسته‌اى ايفا مى‌كند؛ زيرا هر شخص يا گروهى چنانچه به اهميت معنوى، سياسى و اجتماعى كارى كه مى‌خواهد انجام دهد واقف باشد و سپس وارد كار شود، بطور مسلم در به ثمر رساندن آن از هيچ تلاش و كوششى دريغ نمى‌كند. برعكس كسانى كه آگاهى كامل ندارند پيوسته در حال سرگردانى همراه با نگرانى و اضطراب به سر مى‌برند كه با اين حالت بسختى مى‌توان به اهداف مورد نظر دست يافت.
امير مؤمنان على عليه‌السلام فرمود:
«انَّ الْقِتالَ لَيْسَ بِالْكَثْرَةِ بَلْ بِالْبَصيرَةِ» «١» همانا نبرد با فزونى نيرو نيست، بلكه با بصيرت و بينش كامل است.
همچنين فرمود:
«فَانَّ الْعامِلَ بِغَيْرِ عِلْمٍ كَالسَّائِرِ عَلى‌ غَيْرِ طَريقٍ فَلا يَزيدُهُ بُعْدُهُ عَنِ الطَّريقِ‌ الْواضِحِ الَّا بُعْداً مِنْ حاجَتِهِ وَ الْعامِلُ بِالْعِلْمِ كَالسَّائِرِ عَلى‌ طَريقِ الْواضِحِ فَلْيَنْظُرْ ناظِرٌ أَسائِرٌ هُوَ امْ راجِعٌ» «٢» همانا عمل‌كننده بى‌دانش چون رونده‌اى در بى‌راهه است و چنين شخصى هر چه بيشتر مى‌رود از مقصود خويش بيشتر فاصله مى‌گيرد؛ اما كسى كه از روى آگاهى عملى مى‌كند