اشعار حماسى و رجزهاى ميدان نبرد بخش عمده‌اى از كتابهاى تاريخى را به خود اختصاص داده است. اميرمؤمنان على‌عليه‌السلام در مقابله با مرحب خيبرى اين رجز را خواند.
انَا الَّذى‌ سَمَّتْنى امى حَيْدَرَةٌ ضِرْغامُ آجامٍ وَلَيْثٌ قَسْوَرَةٌ «١» مرا نام حيدر شد از مادرم كه يك بيشه شير است در جوشنم‌ سخن زير نيز يكى از رجزهاى سالار شهيدان اباعبداللَّه الحسين عليه‌السلام در روز عاشورا است:
«الْقَتْلُ اولى مِنْ رُكُوبِ الْعارِ وَالْعارُ اوْلى مِنْ دُخُولِ النَّارِ وَاللَّهُ ما هذا وَ هذا جارى» «٢» به روز وغار «٣» بهتر زعار همى عار بهتر زسوزنده نار خدا را كه نبود مرا هيچ كار. نه با آتش‌دوزخ و ننگ و عار.
ط- يادواره شهدا:
ياد شهيدان ذكر موقعيّت و مقامشان و بيان اهداف و انگيزه آنان تأثير عميقى در ايجاد حسّ انتقامجويى رزمندگان و تصميم آنها بر ادامه راه شهيدان به جا مى‌گذارد و شجاعت، مقاومت و عشق به شهادت را در آنان زنده مى‌كند.
رسول خدا (ص) در جنگ بنى‌لحيان «٤» سپاهيان را به محل شهادت شهداى رجيع برد بر آنان طلب رحمت و مغفرت كرد و شهادت را به آنان تبريك گفت. «٥» عوامل تضعيف روحيه‌