فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٩٩ - 2 ولايت فقيه در نظر و عمل

حتى آنها كه به مكاتب مادى و الحادى معتقدند از اين شرائط روگردان نيستند، زيرا كه اين امور، فطرى و طبيعى بشر است. اكنون با اين ديد عقلى به مطالعه اسلام بعنوان يك مكتب جامع و كامل مى‌پردازيم.

در اين مطالعه فرق چندانى جز در شرائط حاكم نمى‌بينيم، زيرا:

مطالعه آيات و روايات و فقه مذاهب مختلف اسلامى اعم از شيعه و سنى اين حقيقت را روشن مى‌كند كه دين اسلام مطابق فطرت و خواست طبيعى انسان به بيان مقررات عبادى اكتفا نكرده و در تمامى زمينه‌هاى زندگى انسان، از آن جمله در زمينه حكومت، طرح داده است. و عمل پيامبر اسلام (ص) نيز در همين راستا بوده است.

برادران سنى ما مى‌گويند پس از رحلت پيامبر (ص)، امامت و خلافت با شورا تشكيل مى‌شود، و ما شيعه معتقديم پيامبر (ص) على عليه السلام را به جانشينى و امامت و تصدى حكومت پس از خود تعيين نموده است. اين بحث گرچه كلامى است و در جاى ديگر بايد دنبال شود، ولى آنچه كه مربوط به فقه سياسى است اين است كه طرفين، جملگى اعتقاد دارند كه دولت و امامت و حكومت اسلامى بايد تشكيل گردد، و اين مسأله جزئى از تماميت و بافت كلى شريعت اسلام است.

به نظر ما، اين مطلب از بديهيات و مسلمياتى است كه براى كسى كه مغرض نباشد و كمترين اطلاعى از اسلام داشته باشد قابل ترديد نيست.

تفاوت اساسى حكومت اسلامى و رژيمهاى دموكراسى كنونى در دو اصل اساسى است:

١. در شرائط حاكم، كه از ديدگاه اسلام بايد مسلمان، فقيه، عادل و مدبّر باشد.

٢. در حكومت اسلامى قواى سه‌گانه قانون‌گذارى، مجريه و قضائيه در چارچوب قوانين الهى است.

مهمترين مسائل نظام سياسى اسلام

با اين مقدمه كوتاه لازم است مهمترين مسائل مربوط به حكومت اسلامى را يادآور شويم تا زمينه بحث فراهم گردد. عمده‌ترين مباحث اين بخش از فقه