فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٢٨ - 2 ولايت فقيه در نظر و عمل

امامت بدكاران كه از آنها به ائمه كفر [١] تعبير شده است: روزى فرا مى‌رسد كه هر گروهى از انسانها را با امامشان فرا مى‌خوانيم [٢] .

[٤] . آزادى توأم با مسئوليت انسان:

خداوند از ديدگاه قرآن، انسان را در برابر هدايت حكيمانه‌اش كه در بعثت انبيا تجلى كرده است آزادى عطا كرده است، به اين معنى كه او رد عين موظف و مسئول بودن در برابر آينده‌اش، در انتخاب آن آزاد است، زيرا انسان موجودى است با ادراك و قدرت تشخيص، از اينرو مسئوليت خواهى از او بايد بر اساس انتخاب باشد:

الف: ما انسان را هدايت كرديم، حال او يا سپاسگزار اين نعمت است و يا كافر به آن [٣] .

ب: هر كس خواست ايمان آورد و هر كس بخواهد كفر بورزد٤ .

ج: خداوند وضعيت هيچ قوم و گروهى از انسانها را دگرگون نمى‌كند مگر آنكه خود بخواهند [٥] .

به اين ترتيب انسان حاكم بر سرنوشت خود قرار داده شده است، كه بايد با مسئوليتى كه در برابر خدا دارد راه آينده ساز خويش را بر اساس تعقل و حكمت برگزيند. اين بينش در حيات سياسى مسلمان نقش بسيار مهمى ايفا مى‌نمايد.

٥. حقوق انسان:

مراعات كليه حقوق ناشى از كرامت انسانى و كار و تلاش وى در زندگى، از اصولى است كه قرآن بر آن تأكيد دارد، و ناگفته پيداست كه بخش قابل توجهى از حيات سياسى انسان به اين اصل بستگى دارد:

الف: مغز انسانى (از نظر ارزش و مسئوليت و سرنوشت) در گرو عمل خويش است [٦] .

[١] (فَقٰاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لاٰ أَيْمٰانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ) (توبه، آيه ١٢).

[٢] (يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُنٰاسٍ بِإِمٰامِهِمْ) (اسراء، آيه ٧١).

[٣] (إِنّٰا هَدَيْنٰاهُ السَّبِيلَ إِمّٰا شٰاكِراً وَ إِمّٰا كَفُوراً) (دهر، آيه ٣).

[٤] (فَمَنْ شٰاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شٰاءَ فَلْيَكْفُرْ) (كهف، آيه ٢٩).

[٥] (إِنَّ الله لاٰ يُغَيِّرُ مٰا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوا مٰا بِأَنْفُسِهِمْ) (رعد، آيه ١١).

[٦] (كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ) (مدثر، آيه ٣٨).