فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٣٤ - مبحث اول «فلسفه آزمايش» اعطاى آزادى بيشتر

فصل چهارم رهبرى در طرح ولايت فقيه

مبحث اول: «فلسفه آزمايش» اعطاى آزادى بيشتر

بررسى فلسفه قوس نزولى ولايت از خداوند حاكم بر جهان به پيامبر (ص)، و از وى به امام (ع)، و در دوره عدم دسترسى به امام معصوم (غيبت) از امامت بالاصاله به امامت نيابى ولى فقيه، از موضوع بحث ما خارج است.

ولى بررسى فلسفه آزمايش كه در متون اسلامى [١] بعنوان يكى از علل غيبت ذكر شده در رابطه با مسئله رهبرى در شرائط غيبت امام، مى‌تواند مبين فلسفه ولايت فقيه باشد.

به اين معنى كه در مرحله نخست ولايت كه انسان در برابر قدرت مطلق و حاكميت بى‌چون و چراى خداى حاكم بر جهان قرار مى‌گيرد، جاى هيچ‌گونه اختيار و اظهار وجود و اراده براى او نيست. حتى در آفرينش خويش نيز اراده و اختيارى از خود ندارد. و نيز در اعمال ولايت تشريعى خداوند براى انسان نقشى وجود ندارد.

در مرحله دوم و سوم ولايت، كه اعمال ولايت الهى از طريق وحى بوجود پيامبر (ص) و امام معصوم (ع) انتقال مى‌يابد و شخص پيامبر (ص) و امام (ع) بعنوان

[١] . علل الشرايع، ج ١، ص ٢٤٤، حديث ٤.