د: شما را چه مى‌شود كه در راه خدا نمى‌جنگيد و مستضعفان از مردان و زنان و كودكان كه مى‌گويند پروردگارا ما را از اين آبادى كه مردمش ظالمند نجات بده [١] .

ه‌ -: به مستضعفانى كه براى استضعاف‌زدائى گامى برنمى‌دارند، هنگامى كه مرگشان فرا مى‌رسد فرشتگان مى‌گويند: چگونه بسر برديد؟ آنها پاسخ مى‌دهند: در زمين به استضعاف كشانده شديم. فرشتگان نهيب مى‌زنند: مگر زمين جاى پهناورى نبود كه هجرت كنيد و تن به استضعاف ندهيد [٢] .

١ [٥] . باند و تشكيلات استكبار:

قرآن از واژه ملأ براى ارائه جايگاه اجتماعى باند و تشكيلات استكبار و كسانى كه تاج و تخت مستكبرين را پاسدارى مى‌كنند و به منظور حفظ منافع و موقعيت اجتماعى خود حكومت استكبارى را اداره و سياست مستكبران را بنيان مى‌نهند، استفاده مى‌كند.

ملأ در لغت به گروه ممتازى گفته مى‌شود كه به خاطر ثروت و قدرت و شوكتشان چشم‌گير هستند، و چشم و دل مردم را با هيبتى كه از زر و زور و تزوير بدست آمده پر كرده‌اند [٣] . و آنها، طبقه اشراف و حاشيه‌نشينانى مى‌باشند كه همواره سخن و فرمان، همانا سخن و فرمان آنهاست، و مستكبران هرگاه خود نمى‌خواهند مستكبرى كنند، اين مقربان كاخ‌نشين هرگز به نفع مردم رضا نمى‌دهند.

اينان كارگزاران و دولتمردان اصلى سياست و حكومت استكبار هستند، كه گاه مستكبران، خود آلت دست و دست‌نشانده و مجرى مقاصد پليد اين جماعتند:

الف: ما موسى و هارون را به سوى فرعون و ملأش فرستاديم، آنها استكبار ورزيدند و گروهى سلطه جو بودند٤ .

ب: موسى گفت بار خدايا تو خود به فرعون و ملأش شوكت و ثروت دادى٥ .

[١] (وَ مٰا لَكُمْ لاٰ تُقٰاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الله وَ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجٰالِ وَ النِّسٰاءِ وَ الْوِلْدٰانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنٰا أَخْرِجْنٰا مِنْ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظّٰالِمِ أَهْلُهٰا) (نساء، آيه ٧٥).

[٢] (قٰالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قٰالُوا كُنّٰا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قٰالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ الله وٰاسِعَةً فَتُهٰاجِرُوا فِيهٰا فَأُولٰئِكَ مَأْوٰاهُمْ جَهَنَّمُ) (نساء، آيه ٩٧).

[٣] رجوع شود به مجمع البحرين، ج ١، ص ٣٩٦، و همچنين مفردات راغب ماده «ملأ».

(٤() إِلىٰ فِرْعَوْنَ وَ مَلاَئِهِ فَاسْتَكْبَرُوا وَ كٰانُوا قَوْماً عٰالِينَ) (مؤمنون، آيه ٤٦).

[٥] (وَ قٰالَ مُوسىٰ رَبَّنٰا إِنَّكَ آتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَ مَلَأَهُ زِينَةً وَ أَمْوٰالاً) (يونس، آيه ٨٨).