فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٨٩ - فصل دوم صفات و اصول رهبرى

او بر ديگر موجودات برترى دارد (وَ فَضَّلْن [١] [٦] [٤] [٨] ;اهُمْ عَلىٰ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنٰا تَفْضِيلاً)١.

١ [٧] . انسان خليفه خدا و كدخداى زمين است (إِنِّي جٰاعِلٌ فِي اَلْأَرْضِ خَلِيفَةً‌) [٢] .

١٨. حركت انسان در جهت آبادسازى زمين است (هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ اَلْأَرْضِ وَ اِسْتَعْمَرَكُمْ فِيهٰا) [٣] .

١ [٩] . انسان در برخى آزمايشها و ابتلائات الهى قرار دارد و اين روند حركت به منظور سرعت بخشيدن به رشد اوست (وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ اَلْخَوْفِ وَ اَلْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ اَلْأَمْوٰالِ وَ اَلْأَنْفُسِ وَ اَلثَّمَرٰاتِ وَ بَشِّرِ اَلصّٰابِرِينَ‌)٤.

٢٠. در كنار استعدادهاى شگرف، در وجود انسان خواسته‌ها، طلبها، شوقها و جذبه‌هاى وسيعى وجود دارد كه دامنه آن در حد معينى متوقف نمى‌گردد و حركت مداومى را ايجاب مى‌كند (يٰا أَيُّهَا اَلْإِنْسٰانُ إِنَّكَ كٰادِحٌ إِلىٰ رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاٰقِيهِ‌) [٥] و جز با رسيدن به لقاء الله سكون و آرامش نمى‌پذيرد (أَلاٰ بِذِكْرِ الله تَطْمَئِنُّ اَلْقُلُوبُ‌)٦.

٢١. ظرفيت علمى انسان بيشترين ظرفيت ممكن است (وَ عَلَّمَ آدَمَ اَلْأَسْمٰاءَ كُلَّهٰا)٧.

٢٢. انسان فطرتى خدا آشنا دارد و به خداى خود در عمق وجدان خويش آگاهى دارد (فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ الله اَلَّتِي فَطَرَ اَلنّٰاسَ عَلَيْهٰا لاٰ تَبْدِيلَ لِخَلْقِ الله‌)٨.

٢٣. انسان به جز عقل و تفكر، از وجدانى آگاه و آگاهي‌بخش و كنترل‌كننده برخوردار است كه در درك و سلوك، او را يارى مى‌دهد (وَ نَفْسٍ وَ مٰا سَوّٰاهٰا فَأَلْهَمَهٰا فُجُورَهٰا وَ تَقْوٰاهٰا) ٩(وَ لاٰ أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اَللَّوّٰامَةِ‌) [١٠] .

٢٤. انسان حق بهره‌بردارى از جهان را دارد و آفرينش در اختيار اوست (و سَخَّرَ لَكُمْ مٰا فِي اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِي اَلْأَرْضِ جَمِيعاً) [١١] .

٢٥. هدف آفرينش انسان پرستش خدا و رشد و تعالى او در مسير بينهايت الى الله است (وَ مٰا خَلَقْتُ اَلْجِنَّ وَ اَلْإِنْسَ إِلاّٰ لِيَعْبُدُونِ‌) [١٢] .

[١] اسراء، آيه ٧٠.

[٢] بقره، آيه ٣٠.

[٣] هود، آيه ٦١.

[٤] بقره، آيه ١٥٥.

[٥] انشقاق، آيه ٦.

[٦] رعد، آيه ٢٨.

[٧] بقره، آيه ٣١.

[٨] روم، آيه ٣٠.

[٩] شمس، آيه ٨-٩.

[١٠] قيامت، آيه ٢.

[١١] جاثيه، آيه ١٣.

[١٢] ذاريات، آيه ٥٦.