فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٣٣٣ - 5 غيبت طولانى امام

٥. غيبت طولانى امام

در غيبت طولانى، آثار وجود امام منتفى نمى‌گردد، بلكه از گونه‌اى به گونه ديگر انتقال مى‌يابد و چون خورشيدى كه ابرها رخسار آن را از ديدگان برگرفته‌اند، موجودات زنده و مستعد را از فيض وجودش بهره‌مند مى‌گرداند.

غيبت طولانى حضرت خضر و نيز دوران غيبت كبرى حضرت حجة بن الحسن العسكري عجل الله تعالى فرجه الشريف نمونه‌هاى بارز اين نوع موقعيت امامت است.

در چنين حالتى كه گرچه مردم دسترسى مستقيم به امام ندارند و امت ارتباط عينيش با امامت قطع گرديده و جامعه از فيض وجود حضورى امام محروم است، ولى ارتباط معنوى و اثر فيض رسانى و حضورى آثارى امام در ميان امت مشهود است و اين رابطه نامرئى ولى عميق و مستمر تا آنجا است كه: لو لا الحجّة لساخت الارض باهلها (لو بقيت الارض بغير امام لساخت) [١] .

در غيبت كبراى امام، يكى از آثار وجودى امامت، نيابت عامه و رهبرى توسط نائبان عام امام است كه در حقيقت استمرار حضور امام و تداوم امامت در شكل اضطرارى آن و به تعبير ديگر امامت عامه يا امامت نيابى است.

در چنين شرائطى ولايت و امامت بر عهده فقيه عادل خواهد بود و بررسى مدارك و چگونگى رهبرى ولى فقيه موضوع بخش ديگرى از بحث ماست كه اينك آن را به يارى خداوند متعال آغاز مى‌نمائيم.

[١] اصول كافى، جلد اول، كتاب الحجّة، صفحه ١٣٧، حديث ١٠.