فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٤١ - 8 عصر بازسازى فقه كه از زمان ابن ادريس آغاز و تا عصر علامه حلى (متوفاى 726) ادامه يافت

كتاب كافى تدوين كرد. اين تعداد حديث از مجموع احاديث صحاح سته اهل تسنن بيشتر است.

محمد بن على بن بابويه (متوفاى ٣٨١) تعداد ٥٩٦٣ حديث را كه مستندات فتاوى فقهى وى بوده است در كتاب من لا يحضره الفقيه جمع‌آورى و تدوين نمود.

شيخ طوسى (متوفاى ٤٦٠) تعداد ١٣٥٩٠ حديث در كتاب تهذيب و ٥٥١١ حديث در كتاب استبصار گردآورى كرد.

فقهاى اين دوره مانند شيخ مفيد و سيد مرتضى و سيد رضى و شيخ الطائفه نه تنها با تأليف متقن‌ترين كتب فقهى اسلوب صحيح اجتهاد را ترسيم نمودند اصولاً منطق و متدلوژى فقه را كه در اصطلاح، علم اصول فقه ناميده مى‌شود بنيان نهادند. كتاب ارزشمند التذكره باصول الفقه شيخ مفيد (متوفاى ٤١٣) و كتاب الذّريعة الى اصول الشريعه تأليف سيد مرتضى (متوفاى ٦٣٤) و كتاب عدة الاصول تأليف شيخ الطائفه (متوفاى ٤٦٠) از اين عصر بجاى مانده است.

دو كتاب معتبر المبسوط فى فقه الاماميه و الخلاف كه دومى بصورت فقه تطبيقى نگارش يافته است مهمترين آثار فقهى اين عصر است و شيخ طوسى با تأليف اين دو كتاب، فقه و اجتهاد را به اوج و ارتقاء شايسته رسانده است.

٧. عصر فترت از شيخ طوسى تا ابن ادريس:

در اين فترت به دليل عظمت و مقام علمى شيخ طوسى بيشتر فقها از آراء فقهى شيخ پيروى مى‌كردند و به خود اجازه آن را نمى‌دادند كه در برابر آراء و اجتهادهاى شيخ اظهار نظر نمايند. اين عصر را معمولاً عصر مقلده يعنى دوران تقليد مى‌نامند. اين عصر بالغ بر يكصد سال به طول انجاميد. قيام پرخاشگرانه ابن ادريس حلى بر عليه وضع تقليدگونه اين فترت به اين دوران پايان بخشيد و بوسيله اين فقيه نقاد، اجتهاد در فقه شيعه بار ديگر احياء گرديد. مهمترين اثر بازمانده از ابن ادريس كتاب «السرائر» است.

٨. عصر بازسازى فقه كه از زمان ابن ادريس آغاز و تا عصر علامه حلى (متوفاى ٧٢٦) ادامه يافت:

در اين عصر فقهاى بزرگى چون سيد أبو المكارم بن زهره (متوفاى ٥٨٥) و جعفر بن حسن حلى معروف به محقق (متوفاى ٦٧٦) و حسن بن حسن مطهر حلى معروف به علامه حلى (متوفاى ٧٢٦) تحول چشمگيرى در علم