فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٨٨ - فصل دوم صفات و اصول رهبرى

(وَ مِنْ آي [١] [٦] [٤] [٨] ;اتِهِ خَلْقُ اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ وَ اِخْتِلاٰفُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوٰانِكُمْ‌) ١ .

٨. انسان موجودى است آزاد و با اختيار كه سرنوشت خود را خود مى‌سازد (فَمَنْ شٰاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شٰاءَ فَلْيَكْفُرْ) [٢] .

[٩] . انسان حامل بار امانت الهى و مسئوليت بزرگ از جانب خداست و با شرائط خاصى (بلوغ، عقل، آگاهى، قدرت و اختيار) اين بار مسئوليت را به دوش مى‌كشد (إِنّٰا عَرَضْنَا اَلْأَمٰانَةَ عَلَى اَلسَّمٰاوٰاتِ وَ اَلْأَرْضِ وَ اَلْجِبٰالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَهٰا وَ أَشْفَقْنَ مِنْهٰا وَ حَمَلَهَا اَلْإِنْسٰانُ‌) [٣] .

[١٠] . همه انسانها در برابر خدا يكسان مسئوليت دارند و نسبت به جامعه خويش نيز مسئولند (وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ)٤(كلكم راع و كلكم مسئول عن رعيته) [٥] .

[١١] . هيچ‌گونه تفاوتى نمى‌تواند معيار تبعيض باشد، مگر با علم و فضيلت و تقوى (إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ الله أَتْقٰاكُمْ‌)٦.

[١٢] . ارزش هر انسان به ميزان عمل او بستگى دارد (كُلُّ نَفْسٍ بِمٰا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ‌) [٧] .

[١٣] . اگر از شخصيت تقوائى انسان صرفنظر شود همه انسانها يكسانند (اصل المرء دينه و حسبه خلقه و كرمه تقواه و ان الناس من آدم شرع سواء)٨.

١٤. انسان موجودى است عاقل و متفكر و بر اساس آن تقدير و تدبير مى‌كند (إِنَّهُ فَكَّرَ وَ قَدَّرَ) ٩ (قُلْ إِنَّمٰا أَعِظُكُمْ بِوٰاحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلّٰهِ مَثْنىٰ وَ فُرٰادىٰ ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا)١٠.

١٥. انسان موجودى است خود آگاه و طالب بصيرت (بَلِ اَلْإِنْسٰانُ عَلىٰ نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ‌)١١ هو اعلم بما يطيق. و خود فراموشى براى او به معنى از دست دادن موقعيت و شخصيت انسانى اوست (وَ لاٰ تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا الله فَأَنْسٰاهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولٰئِكَ هُمُ اَلْفٰاسِقُونَ‌)١٢.

١٦. انسان موجود برگزيده و اصطفا شده است (شٰاكِراً لِأَنْعُمِهِ اِجْتَبٰاهُ‌، وَ هَدٰاهُ‌)١٣

[١] . روم آيه ٢٢.

[٢] كهف، آيه ٢٩.

[٣] احزاب، آيه ٧٢.

[٤] صافات، آيه ٢٤.

[٥] مجموعه ورام، ص ٦.

[٦] حجرات، آيه ١٣.

[٧] مدثر، آيه ٣٨.

[٨] سفينة البحار، ج ٢، ص ٣٤٨.

[٩] مدثر، آيه ١٨.

[١٠] سبأ، آيه ٤٦.

[١١] قيامت، آيه ١٤.

[١٢] حشر، آيه ١٩.

[١٣] نحل، آيه ١٢١،