فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ٢٨٣ - فصل دوم صفات و اصول رهبرى

تعليم و تزكيه از اهداف عاليه انبيا است و رهبرى در جامعه اسلامى از آن تفكيك‌ناپذير است.

٦. اصل شورا

در رهبرى اسلامى اصل شورا بعنوان زير بنا (وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ)١ و بصورت يك اصل الزامى مقرر شده است (وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ) [٢]

٧. احترام به افكار و آزادى‌ها

اين اصل ناشى از حاكميتى است كه خداوند به انسان - نسبت به سرنوشت او - داده و او را در عقيده و عمل اختيار بخشيده است (إِنّٰا هَدَيْنٰاهُ اَلسَّبِيلَ إِمّٰا شٰاكِراً وَ إِمّٰا كَفُوراً)

مراجعه به آراء مردم و نظرخواهى و آزاد گذاردن مردم در انتخاب راه، شيوه رهبرى در اسلام بوده و مواردى از آن را مى‌توان بصورت نظرخواهى در جنگلها و يا بيعت در زندگى پيامبر اسلام (ص) و امير المؤمنين (ع) مشاهده كرد.

٨. قاطعيت (ايمان و اخلاص)

قاطعيت حالتى است كه از ايمان و اخلاص سرچشمه مى‌گيرد. رهبر اسلامى به دليل داشتن ايمان و اخلاص در حد عالى از قاطعيتى برخوردار است كه در عمل فقط رضا و فرمان خدا را در نظر مى‌گيرد و از هيچ نيرو و عاملى هراس به دل راه نمى‌دهد ، و تنها يك نوع ترس در وجود رهبرى اسلامى وجود دارد و آن هم خشوع در برابر خداست كه بازدارنده از حركت و پويايى نيست، بلكه بزرگترين عامل احساس مسئوليت پويايى و سرعت در رشد و تعالى است فاذا عزمت فتوكل على الله. [٣]

جدا شدن رهبرى از قاطعيت و دچار عفريت شك و ترديد و ترس گرديدن و در برابر دشمنان سست شدن و موضع سستى يا تسليم يا گرايش پذيرفتن به معنى

[١] . شورى، آيه ٣٨.

[٢] آل عمران آيه ١٥٩.

[٣] انسان (دهر) آيه ٣.