فقه سیاسی - عمید زنجانی، عباسعلی - الصفحة ١٦٤ - لزوم حكومت از نظر روايات

خداوند امامت را بعنوان وسيله نظام امت قرار داد، نظامى كه اختصاص به زمان معينى ندارد و در تمامى دورانهاى امت براى او ضرورت دارد.

[٣] . و نيز فرمود:

«و انه لا بد للناس من امير برّ او فاجر يعمل فى امرته المؤمن و يستمتع فيها الكافر و يبلغ الله فيها الاجل و يجمع به الفىء و يقاتل به العدو و تأمن به السبل و يؤخذ به الضعيف من القوى حتى يستريح بر و يستراح من فاجر»

مردم ناگزير از امير و حاكمند يا نيكوكار و يا بدكاره تا در سايه حكومت وى مؤمن به كار خويش پردازد و كافر نيز از مواهب زندگى بهره‌مند گردد و مردم زندگى خويش را در آن حكومت بسربرند و به وسيله او اموال بيت المال جمع‌آورى شود و به كمك او با دشمنان مبارزه گردد و جاده‌ها امن و امان و حق ضعيفان از نيرومندان گرفته شود و نيكوكاران در رفاه و از دست بدكاران در امان باشند.

امام (ع) اين سخن را در برابر خوارج مى‌گويد كه با شعار: لا حكم الا لله اساس حكومت را نفى مى‌كردند و امام (ع) نفى قانون بجز قانون الهى را مى‌پذيرد ولى معنى آن را نفى حكومت و نامشروع بودن فرمانروائى نمى‌داند و در آغاز اين سخن صريحاً مى‌گويد: كلمه

حق يراد بها باطل نعم انه لا حكم الا لله و لكن هؤلاء يقولون لا امرة الا لله

اين سخن كه خوارج مى‌گويند لا حكم الا لله درست است ولى مقصود آنها از اين سخن آن است كه جز خدا فرمانروائى نيست، و اين نادرست است. آنان سخن حقى را بر زبان مى‌آورند و از آن معنى باطل و نادرستى را منظور مى‌دارند.

٤. و نيز فرمود

: اما و الذى فلق الحبة و برأ النسمة لو لا حضور الحاضر و قيام الحجة بوجود الناصر و ما اخذ الله من العلماء ان لا يقاروا على كظة ظالم و لا سغب مظلوم لا لقيت حبلها على غاربها

آگاه باشيد! به خدا سوگند، خدائى كه دانه را شكافت و انسان را آفريد، اگر نه اين بود كه جمعيت بسيار گرداگردم را گرفته و به ياريم شتافتند و از اين جهت حجت بر من تمام شد، و اگر نبود عهدى كه خداوند از علما گرفته كه در برابر شكم‌خوارى

[١] همانجا و نهج البلاغه، خطبه ٤٠.

[٢] همان.

[٣] نهج البلاغه، خطبه ٣.