فطرى بودن نياز به تشكيلات حكومتى به حدى بود كه وقتى پيامبر اسلام (ص) پس از هجرت به مدينه دست به ايجاد دولت اسلامى زد مردم با وجود سؤالاتى كه در زمينه حيض و هلال و انفاق و ديگر مسائل عادى مطرح مى‌كردند و از پيامبر (ص) توضيح مى‌خواستند در اين مورد (تشكيل دولت) هيچ‌گونه سؤالى مطرح ننمودند و توضيحى نخواستند حتى جريانهاى پس از رحلت آن حضرت نيز با تمامى فراز و نشيب آن از همين احساس فطرى سرچشمه مى‌گرفت.

هرگز شنيده نشد كسى بگويد: اصل انتصاب خليفه لزومى ندارد يا دليل بر لزومش نداريم، زيرا همه به انگيزه فطرت احساس مى‌كردند كه چرخ جامعه اسلامى بدون گرداننده، خود به خود گردش نخواهد كرد و دين اسلام اين واقعيت را كه در جامعه اسلامى بايد حكومتى وجود داشته باشد، امضاى قطعى نموده است [١] .

اهداف عاليه اسلام

ترديدى نيست كه بعثت انبياء و شريعت اسلام در جهت تحقق بخشيدن به يك سلسله اهداف بوده است كه قرآن در مواردى از آن اهداف عاليه بصراحت ياد كرده است.

مانند اقامه قسط و عدل [٢] . و وضع اغلال [٣] (رها نمودن از اسارت‌ها و بندها) و تحرير العباد [٤] (رهاسازى مردم از بند استكبار و طاغوت) و رساندن مستضعفان به حاكميت و وارث زمين شدن [٥] و هدايت انسانها به سوى خدا [٦] و اجراى فرامين و حدود الهى [٧] از جمله اهداف عاليه‌اى است كه بايد در ميان جامعه بشرى جامه عمل بپوشد و تحقق عينى بيابد.

[١] بررسيهاى اسلامى، ص ١٧٧-١٦٩.

[٢] (لَقَدْ أَرْسَلْنٰا رُسُلَنٰا بِالْبَيِّنٰاتِ وَ أَنْزَلْنٰا مَعَهُمُ اَلْكِتٰابَ وَ اَلْمِيزٰانَ لِيَقُومَ اَلنّٰاسُ بِالْقِسْطِ) (حديد، آيه ٢٥).

[٣] (وَ يَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَ اَلْأَغْلاٰلَ اَلَّتِي كٰانَتْ عَلَيْهِمْ) (اعراف، آيه ١٥٧).

[٤] (أَنْ عَبَّدْتَ بَنِي إِسْرٰائِيلَ) (شعرا، آيه ٢٢).

[٥] (وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى اَلَّذِينَ اُسْتُضْعِفُوا فِي اَلْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ اَلْوٰارِثِينَ) (قصص، آيه ٥).

[٦] (وَ جَعَلْنٰاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا) (انبياء، آيه ٧٣).

[٧] (وَ أَنِ اُحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمٰا أَنْزَلَ الله) (مائده، آيه ٤٩).