لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ٤٣٩ - باب الصوم للرؤية و الفطر للرؤية

كرده‌ام از صلحا و عدول كه شهادت داده‌اند و باز معلوم شده است ايشان را كه اشتباه كرده‌اند برگشته‌اند و غالب آنست كه چون طالب ماهند در قوت متخيله ايشان مصوّر مى‌شود و خيال مى‌كنند كه در آسمانست و بسيار است كه به اعتقاد خود ماه را ديده‌اند و نشان مى‌دهند و ديگرى نمى‌بيند بعد از آن از جانب ديگر ديده مى‌شود و مى‌يابند كه غلط كرده بوده‌اند و از اين جهت كسانى كه صلاحى و عقلى دارند زود بزود شهادت نمى‌دهند تا يقين نشود ايشان را.

(و روى محمّد بن مرازم عن ابيه عن ابى عبد اللَّه صلوات اللَّه عليه قال اذا تطوّق الهلال هو لليلتين و اذا رأيت ظلّ رأسك فيه فهو لثلاث ليال)

صدوق ذكر نكرده است سند خود را به محمد اما كلينى و شيخ بسند صحيح روايت كرده‌اند كه حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه عليه فرمودند كه هر گاه ماه طوق زند آن ماه دو شبه است و هر گاه سايه سر خود را بينى ماه سه شبه است و جمعى عمل به اين حديث كرده‌اند و اكثر عمل نكرده‌اند چون مخالف احاديث متواتره است كه مدار بر ديدنست و اين معنى غالبى است و كلى نيست و البته از روى تقيه وارد شده است چون جمعى از عامه باين عمل مى‌كرده‌اند و قرينه تقيه آن كه حضرت نفرمودند كه روزه بگير يا بخور يا قضا كن به سبب اين و هيچ شك نيست كه بحسب غالب چنين و بحسب تجربه اگر در زمستان كه ماهها از جانب قبله ديده مى‌شود اگر بعد از دو ساعت از شب خروج شعاع شود در شب ديگرش طوق مى‌زند و در شب ديگرش سايه سر مى‌نمايد و اگر يك ساعت پيشتر خروج شعاع شده باشد مى‌بينند پس تفاوت به يك ساعتست و يك ساعت چه مقدار درجه را بلند مى‌كند.