ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٣١١ - خطبه حضرت رضا

كرده‌[١].

و بوسيله آنها، از چشمها پنهان گرديده است، ملاك استدلال افكار در باره خداوند، همين اشياء و موجودات است، در اشياء تغييرات را قرار داده و دليلشان بر اساس اشياء است، اقرار به وحدانيّت خود را به سبب وجود اين اشيا به آنها الهام فرموده است.

تصديق و اقرار به خداوند توسّط عقول صورت مى‌پذيرد، و با اقرار به خدا ايمان كامل مى‌گردد، تا معرفت و شناخت نباشد ديانت كامل نمى‌شود، و تا اخلاص نباشد، معرفت و شناخت انجام نمى‌گيرد، و با اعتقاد به تشبيه، اخلاصى در بين نخواهد بود، و اگر كسى در مورد خداوند به صفاتى زائد بر ذات قائل شود (چنان كه در مخلوقين ديده مى‌شود)، تشبيه را نفى نكرده بلكه در واقع قائل به تشبيه شده است، هر چيزى كه در مخلوق يافت شود، در خالقش وجود نخواهد داشت و هر آنچه در مورد او امكان داشته باشد، در باره صانعش محال و ممتنع خواهد بود، در مورد او حركت و سكون وجود ندارد، چگونه امكان دارد، چيزى را كه خود ايجاد كرده، در مورد خود او، مصداق يابد؟! يا آنچه را خودش آغاز كرده و به وجود آورده به سوى او بازگشته، و در مورد او مصداق پيدا كند؟ اگر چنين بود، نقص و كاستى و كمبود در ذاتش راه‌

[١]- ترجمه اين عبارت بر اساس نسخه بحار و يكى از نسخه‌هاى توحيد است كه در آنها بجاى« لما تجلّى»« بها تجلّى» آمده است.