ترجمه عيون أخبار الرضا شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ مستفيد، حميد رضا - الصفحة ٣٥٥ - باب ١٢ باب مناظره حضرت رضا

است يا متحرّك، يا مختلف يا يكسان، يا معلوم است يا مشتبه، و هر آنچه، حدّ پذيرد، مخلوق خداوند- عزّ و جلّ- است.

و بدان هر آنچه كه حواست آن را ايجاد كند، معنائى است كه با حواسّ قابل درك است، و هر حسىّ، نشانگر همان چيزى است كه خداوند در ادراكش برايش قرار داده است، و فهم از قلب سرچشمه مى‌گيرد.

و بدان، آن يكتايى كه هميشه برپا است بدون هيچ اندازه و حدودى، مخلوقى با اندازه و حدّ (مشخّص) آفريد، و آنچه را كه آفريد، دو چيز بود: اندازه و چيز با اندازه و هيچ كدام رنگ و وزن نداشت و قابل چشيدن نبود، و يكى را وسيله ادراك ديگرى قرار داد، و آن دو را آن گونه قرار داد كه به خودى خود درك شوند و چيزى را به صورت تك، و قائم به خود، نه غير از خود نيافريد، چون مى‌خواست راهى براى استدلال بر وجود خويش و اثبات آن، قرار دهد.

خداوند، تك است و يكتا، دومى ندارد كه آن دومى بخواهد او را برپا نگاه دارد و كمكش كند و يا او را حفظ كند و مصون بدارد، ولى مخلوقات با اذن و خواست خداوند، بعضى بعض ديگر را حفظ مى‌كنند و نگاه مى‌دارند، مردم‌