به عزّت پروردگارم، تمام امّتم را در قيامت نگه ميدارند و از ولايت او سؤال خواهند نمود و اين مطلب همان است كه در اين آيه آمده است‌ «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» (آنان را نگه داريد! كه از ايشان سؤال خواهد شد- صافّات: ٢٤).

مترجم گويد: اين حديث از دو جهت قابل دقّت و بررسى است: سند و متن.

سند حديث: سهل بن زياد در سند ذكر شده است كه او را به غلوّ و كذب نسبت داده‌اند، و فضل بن شاذان او را احمق دانسته است، هر چند مطلب حديث، چندان هم از حقّ دور نيست، اگر چه از نظر ادبى قابل خدشه است (كه به آن اشاره خواهد شد).

متن حديث: اساسا غالب احاديثى كه صحابه را به ترتيب خلافتشان ذكر ميكند احتمال جعلى بودن در آنها زياد است، هر چند خود مطلب، حقّ باشد. نكته ديگر در متن حديث، استشهاد به آيه شريفه سوره اسراء است، طبق استشهادى كه صورت گرفته است، «سمع» و «بصر» و «فؤاد»، مسئول هستند يعنى مورد بازخواست قرار ميگيرند و ضمير «عنه» به شخص ديگرى برميگردد كه در روايت، امير مؤمنان ٧ ميباشد، ولى ظاهر آيه- با قطع نظر از چنين توجيهى- اشاره به مطلب ديگرى دارد. ميفرمايد: هر يك از «سمع»، «بصر» و «فؤاد»، «مسئول عنه» هستند، يعنى صاحب اين سه، در باره آنها سؤال خواهد شد، پس همان طور كه گفته شد اينها مسئول عنه هستند، و «مسئول» كس ديگرى است، نه اينكه اينها «مسئول» باشند و «مسئول عنه» كس ديگر. بنظر ميرسد، مراد آيه شريفه با توجّه به قبل آن، چنين باشد: از آنچه كه بدان علم ندارى پيروى نكن، و كوركورانه دنبال چيزى نرو، زيرا اين گوش و چشم و قلب را كه خدا به تو داده، در باره آنها تو را بازخواست خواهد