با اطمينان به قسم او از درخت خوردند، و اين قضيّه، قبل از نبوّت آدم اتّفاق افتاد، و اين گناه هم گناه كبيره نبود كه آدم مستحقّ عذاب جهنّم شود، بلكه از جمله گناهان صغيره‌اى بود كه خدا آنها را مى‌بخشد[١] و اين قبيل گناهان، بر انبياء نيز- قبل از زمان نبوّتشان- جائز است، ولى وقتى خداوند او را برگزيد و پيغمبر نمود، معصوم شد و هيچ گناهى، چه صغير، و چه كبيره، مرتكب نشد، خداوند مى‌فرمايد: «وَ عَصى‌ آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى‌ ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ وَ هَدى‌» (آدم پروردگارش را نافرمانى كرد و به بيراهه رفت سپس خداوند او را برگزيد و توبه‌اش را پذيرفت و او را هدايت نمود- طه: ١٢٢/ ١٢١) و نيز مى‌فرمايد: «إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى‌ آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إِبْراهِيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى الْعالَمِينَ‌».

مأمون گفت: پس معنى اين آيه چيست؟ «فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَكاءَ فِيما آتاهُما» (وقتى خداوند فرزند صالح (يا سالم) به آنان داد، ايشان شريكهائى براى خدا، در مورد اين فرزند قائل شدند- اعراف: ١٩٠) حضرت‌

[١]- در سند حديث تميم بن عبد اللَّه بن تميم قرشى وجود دارد كه قبلا از قول علّامه- ره- نقل شد كه ضعيف است و نيز راوى اين حديث علىّ بن محمّد بن جهم است كه طبق گفته ابو الفرج اصفهانى در اغانى ناصبى مسلك است و به نقل او اعتبارى نيست، لذا هر چه در اين خبر، موافق اخبار صحيحه است مى‌پذيريم و هر چه فقط در اين خبر آمده و در جاهاى ديگر اثرى از آن نمى‌بينيم، ردّ ميكنيم، و اگر هم اين علىّ بن محمّد بن جهم غير از آن كسى است كه ابو الفرج از او ياد كرده، پس مجهول است و لذا باز هم سند از اعتبار ساقط است.( غ)