پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٨٤ - نخست محكم كردن پيوند سياسى با خط اهل بيت عليهم السلام

اهل بيت از گزند مدعيان، فعاليت خود را در چند زمينه دنبال كند. از همين رو تلاش خود را در اين عرصه‌ها آغاز كرد.

عرصه سياسى‌

در اين عرصه امام كاظم عليه السّلام گام‌هايى قاطع در پرورش و تربيت فكرى و اعتقادى شيعيان خود برداشت كه نمونه‌هايى از آن را مى‌خوانيم:

نخست: محكم كردن پيوند سياسى با خط اهل بيت عليهم السّلام‌

از آن‌جا كه خط و شيوه و منش اهل بيت عليهم السّلام خط نفى ستم و ستمگران است، مى‌بينيم كه امام كاظم عليه السّلام بر دوستان و شيعيان خود سخت گرفته، آنان را از تماس و همكارى با حاكمان ستمگر عباسى منع و ارتباط با آنان را حرام فرمود. امام عليه السّلام مى‌خواست با تحقق اين خط، وارستگى و ژرف‌انديشى در نفى كلى ستم و گونه‌هاى آن را در جان دوستان و شيعيان خود تعميق بخشد تا با برخوردارى از هشيارى و بينش سياسى، از قرار گرفتن در جريان‌هاى فكرى- سياسى حاكم بر جامعه و تن دادن به برنامه‌ها و طرح‌هاى جذب شدن به حاكميت مصون بمانند.

برخورد امام عليه السّلام با «صفوان جمّال» از يك‌سو بيانگر دقت و ژرف‌نگرى در شيوه تربيتى امام كاظم عليه السّلام نسبت به شيعيان در اين مقطع بوده، از ديگر سو نشان‌دهنده تلاش امام عليه السّلام براى بالا بردن سطح و حجم رويارويى با دستگاه حاكم و نيز ايجاد اميد به فروپاشى اركان حاكميت مى‌باشد. از اين‌رو هارون الرشيد تمام حركات و سكنات اهل بيت عليهم السّلام و شيعيان آنان را زير نظر داشته، پيوسته براى از ميان برداشتن آنان برنامه‌ريزى مى‌كرد.