پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٠ - مبحث دوم موضعگيرى هارون نسبت به امام كاظم عليه السلام

خبرى محرمانه از امام عليه السّلام براى هارون مى‌برد مورد تكريم و تشويق او قرار مى‌گرفت. هارون چنان خصمانه راه خود را در برخورد با علويان، به ويژه امام كاظم عليه السّلام دنبال مى‌كرد كه چاپلوسان را بر آن داشت تا براى خوشايند خليفه، سرهاى علويان را از تن جدا كرده، چونان ارمغانى پربها به او پيشكش كنند.

سياست دراز مدتى كه هارون نسبت به امام عليه السّلام در پيش گرفت، محاصره، در انزوا قرار دادن امام و در نهايت گسستن پيوند او با امت بود. به همين جهت از هنگامى كه با هارون به عنوان خليفه بيعت شد، امام كاظم عليه السّلام يا در زندان بود يا به اتهام‌هايى سياسى مورد بازخواست هارون قرار گرفته، زمانى نيز مورد تكريم و بزرگداشت سالوسانه و منافقانه هارون واقع مى‌شد. اين رفتارها از ويژگى‌هاى سياست خصمانه هارون با امام عليه السّلام بود.

براى شناخت روش‌ها و برخورد آشكار، گوناگون و زيركانه‌اى كه هارون با امام عليه السّلام داشت تا حركت و رسالت اهل بيت عليهم السّلام و ياران آنان را از بين ببرد نقل‌هايى را مورد بررسى قرار مى‌دهيم:

نخست: شامل روش‌هايى چندگانه و متضاد است كه هارون در برخورد با امام عليه السّلام داشته، گاهى حضرتش را مورد تكريم قرار مى‌داد و زمانى طرح كشتن او را تدارك مى‌ديد و ديگر هنگام اعتراف مى‌كرد «او امامى است كه فرمانبردارى از او بر همگان واجب است». نگاهى به ماجراهاى زير، تناقض‌هاى رفتارى هارون را به همگان آشكار مى‌كند:

١. «فضل بن ربيع» مى‌گويد: «من حاجب هارون الرشيد بودم. روزى هارون خشمگينانه و درحالى‌كه شمشيرى در دست داشت و آن را مى‌چرخاند و زيرورو مى‌كرد نزد من آمد و گفت: اى فضل، به خويشاوندى‌ام با رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله اگر پسر عمويم را نزدم نياورى سرت را از پيكرت برمى‌گيرم.