پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٠٧ - ١ عرصه انديشه

فراگرفته‌اى‌] براى من بازگو.

محمد رافعى مى‌گويد: حسن نزد آنان رفته، با آنان گفت‌وگو كرده نزد حضرت آمده آنچه را فراگرفته بود براى حضرت كاظم عليه السّلام بازخواند و امام عليه السّلام تمام آن را ساقط كرد (بى‌ارزش خواند)».[١]

امام كاظم عليه السّلام و ايجاد رهبرى سياسى مشروع‌

امام كاظم عليه السّلام با روش‌هاى متعدد تربيتى، مسأله رهبرى و ولايت مشروع را كه در امام معصوم تبلور مى‌يابد و نيز موضع‌گيرى در برابر رهبرى سياسى منحرف و آشنا كردن شيعيان و ياران خاص با امامت و رهبرى حق را اساس كار خود قرار داد. امام عليه السّلام براى عمق بخشيدن به اين امر زمينه‌هاى گوناگونى انتخاب كرد كه ذيلا بيان مى‌شود:

١. عرصه انديشه‌

پس از آن‌كه عباسيان با شعار «دعوت به سوى فرد مورد قبول از آل محمد صلّى اللّه عليه و آله» به قدرت رسيدند، به منظور به بيراهه كشاندن امت اسلامى، «نظريه حكومتى» خود را كه ناسره و سره را باهم آميخته بود اساس خلافت خود قرار دادند. در اين شرايط بود كه امام كاظم عليه السّلام مبانى فكرى و اصول اعتقادى را كه امامان پيش از او پايه گذارده بودند و در واقع چونان استحكاماتى بود كه انديشه‌هاى مخالف شرع و مجعول را طرد و نفى مى‌كرد در ميان مسلمانان‌

[١] . بصائر الدرجات/ ٢٥٤؛ اصول كافى ١/ ٣٥٢ حديث ٧( راوى را محمد واقفى خوانده)؛ الارشاد ٢/ ٢٢٣ او را رافعى خوانده)؛ اعلام الورى ٢/ ١٨ و ١٩( به نقل از الارشاد ٢/ ٢٢٣)؛ كشف الغمه ٣/ ١٣ و ١٤؛ الخرائج و الجرائح ٢/ ٦٥٠ حديث ٢؛ بحار الانوار ٤٨/ ٥٢ حديث ٤٨( به نقل از البصائر الارشاد الاعلام و الخرائج).