پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٨٩ - تظاهر به شيعه بودن

فدك را از علويان مصادره كرده بودند تا بدين وسيله، علويان در تنگناى اقتصادى قرار گرفته، بر اثر فقر نتوانند با حاكمان وقت به مبارزه بپردازند، مأمون، علويان را از زير بار سنگين تنگناى اقتصادى وارهاند و آنان را بى‌نياز كرد. همين امر سبب شد تا مردم او را شيعه بپندارند.

ب) برتر خواندن امام على بن ابى طالب عليه السّلام بر ديگر صحابه اقدام ديگر مأمون بود. او در اين راستا دست به اقدامى مخاطره‌آميز زد و به طور رسمى، على بن ابى طالب عليه السّلام را از ساير صحابه برتر خواند. او همچنين فرمان داد تا از قدر و منزلت اموى ساخته معاوية بن ابى سفيان كاسته، شأن و مقام او را پايين آورند.

دو اقدام فوق، از مهمترين برنامه‌هايى بود كه مأمون عملى كرد و سبب شد تا غالب مردم او را شيعه بدانند. اين اقدام مأمون در ميان خليفگان سابقه نداشت، چرا كه خليفه‌هاى پيش از او همواره مقام امامان عليهم السّلام را ناچيز شمرده، مى‌كوشيدند تا از منزلت و قدر آنان بكاهند و صحابه را بر آن بزرگواران مقدم بدارند.

ج) تعيين امام رضا عليه السّلام به عنوان ولى‌عهد؛ اين اقدام به اين معنى بود كه مأمون، خلافت را از بنى عباس گرفته و به علويان داده است.

تمام اين اقدام‌هاى مأمون صرفا براى استحكام بخشيدن به قدرت و حمايت و حفاظت از سياست‌ها، برنامه‌ها و اغراض خود بود و او با اين كارها اهداف خود را دنبال مى‌كرد. براى روشن‌تر شدن مطلب، شواهدى در اين‌باره ارائه مى‌كنيم:

نخست: مأمون با ديگر افراد عباسى كه به امين متمايل بودند، سخت در چالش بود، چرا كه مادرش زبيده بخشنده‌ترين مردم و از بنى عباس بود، اما