پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٧٠ - بخش دوم مراحل زندگى امام جواد عليه السلام

جلوگيرى مى‌كرد و سرانجام در سال ٢٢٠ ق. به وسيله برادرزاده‌اش ام الفضل كه مأمون او را به كابين امام جواد عليه السّلام درآورده بود، به زهر كين مسموم كرد. از اين ازدواج فرزندى حاصل نشد. بدين ترتيب، معتصم عباسى، نماد خط هاشمى اهل بيت عليهم السّلام و متولى آن، يعنى امام ابو جعفر، محمد جواد عليه السّلام را از ميان برداشت تا آن‌سان كه مى‌خواهد با احكام اسلام و مفاهيم رسالت و امامت به بازى بپردازد.

دوران حيات امام جواد عليه السّلام به دو بخش تقسيم مى‌شد:

بخش نخست: دوران- حدودا- هفت ساله‌اى است كه امام جواد عليه السّلام در كنار پدر بزرگوارش امام رضا عليه السّلام سپرى كرد؛

بخش دوم: دوران- حدودا- هفده ساله پس از شهادت امام رضا عليه السّلام بود.

اين بخش از حيات امام جواد عليه السّلام به دو مقطع متمايز تقسيم مى‌شود:

الف) پانزده سال حيات او در روزگار مأمون بود كه طولانى‌ترين بخش زندگى كوتاه حضرت امام جواد عليه السّلام به شمار مى‌رود؛

ب) دوران دو ساله زندگى امام جواد عليه السّلام است كه در روزگار حكومت معتصم عباسى سپرى شد.

بدين ترتيب، دوران زندگى امام جواد عليه السّلام به شرح زير تفكيك مى‌شود:

١. از زمان تولد (١٩٥ ق.) در دوران حكومت محمد امين عباسى تا به شهادت رسيدن امام رضا عليه السّلام (ماه صفر ٢٠٣ ق.) است؛

٢. دوره پانزده ساله حيات آن حضرت در روزگار مأمون عباسى از ٢٠٣- ٢١٨ ق. مى‌باشد؛

٣. دروه دو ساله‌اى را كه امام عليه السّلام در روزگار حكومت معتصم گذراند (٢١٨- ٢٢٠ ق.).