پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٩٣ - چالشهاى پيش روى مأمون و موضعگيرى او

رو مى‌بايست مأمون براى ماندن در كانون قدرت زيركى و هوشيارى بسيارى از خود نشان دهد. مهمترين چالش‌هايى كه مأمون با آن‌ها دست به گريبان بود بدين شرح است:

الف) قيام‌هاى خشونت‌بار شيعيان بر ضد او كه مى‌توان از قيام ابو السرايا كه سراسر گستره اسلامى را فرا گرفته بود نام برد؛

ب) جبهه‌گيرى در ميان عباسيان بر ضد مأمون و جانبدارى از امين كه بعدها او را عزل و عمويش ابراهيم بن المهدى را به جاى او منصوب كردند؛

ج) تحركات خوارج و ديگر گروه‌ها و دسته‌هاى معارض؛

د) وجود خطرها و تهديدهاى خارجى، به ويژه از سوى بيزانس كه عليه دولت اسلامى تدارك ديده مى‌شد و همواره در كمين بودند تا در فرصت مناسب، آن را از ميان بردارند.

مأمون به منظور رويارويى با اين چالش‌ها دست به اقدام‌هايى به شرح زير زد:

١. سركوب قيام برادرش امين و ديگر نيروهاى قدرتمند معارضى كه بر ضد او اقدام مى‌كردند؛

٢. نمايش واگذارى منصب ولايت‌عهدى به امام رضا عليه السّلام عليرغم ميل آن حضرت. مأمون مى‌خواست از اين رهگذر مردم تصور كنند كه مأمون همراه و همسو با رهبرى الهى اهل بيت عليهم السّلام است و لذا حكومت را به امامى از اين خاندان سپرده است. هدف او از اين اقدام فرونشاندن خروش امت اسلامى بود كه به دنبال حكومتى به رهبرى اهل بيت عليهم السّلام بودند؛

٣. قيام علويان را سركوب كرد؛

٤. پس از سركوب كردن و از بين بردن قيام‌ها و شورش‌ها، امام رضا عليه السّلام را