پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٥١ - ذكر، دعا و مناجات امام جواد عليه السلام

ذكر، دعا و مناجات امام جواد عليه السّلام‌

دعا، مناجات و ذكر جايگاه والايى در فرهنگ اسلامى، به ويژه فرهنگ پر بار اهل بيت عليهم السّلام دارد. يادكرد خداوند در مكتب اهل بيت عليهم السّلام تنها درخواست و راز و نياز نيست، بلكه همه عرفان و حكمت، اظهار ناچيز بودن در برابر قدرت مطلق و اذعان به فقر و نيازمندى در محضر يگانه بى‌نياز است. در اين جا به برخى از دعاها و مناجات امام جواد عليه السّلام در پيشگاه خداوند اشاره مى‌كنيم.

آن حضرت در قنوت خود دعاهايى مى‌خواند، از جمله:

«أللهم أنت الأول بلا أولية معدودة، و الآخر بلا آخرية محدودة، أنشأتنا لا لعلّة اقتسارا، و اخترعتنا لا لحاجة اقتدارا، إبتدعتنا بحكمتك اختيارا، و بلوتنا بأمرك و نهيك اختبارا، و أيدتنا بالآلات، و منحتنا بالأدوات، و كلفتنا الطاقة، و جشمتنا الطاعة، فأمرت تخييرا و نهيت تخديرا، و خوّلت كثيرا، و سألت يسيرا، فعصي أمرك فحلمت، و جهل قدرك فتكرّمت ...»؛

بار خداوندا، تو اول هستى [نه آن‌] اولين در عدد و آخرى [نه آن‌] آخر [كه‌] به حد [ى و نهايتى‌] محدود باشد.

ما را نه به جهت [و دليلى‌]، كه از سر فرمانروايى آفريدى، ما را نه بر اثر نياز، كه مقتدرانه پديد آوردى. به حكمت خويش و از سر اختيار ما را [به هيچ سابقه و الگويى‌] به وجود آوردى. ما را با فرمان و بازداشتن خود آزمودى، با ابزارها [يى كه خود آفريدى‌] ما را يارى كردى و نيازها [ى زندگى‌] بر ما ارزانى داشتى. در حد توان، ما را فرمان دادى و تكليف نمودى و ما را به فرمانبردارى از خويش واداشتى. فرمان دادى، اما حق اختيار نيز دادى و با بيم دادنت ما را بازداشتى. بسيار دادى و اندك [بندگى‌] خواستى. چون از فرمان تو سرپيچى شد، بردبارى نمودى و چون قدر تو [از نظر خلق‌] ناشناخته ماند [و ناسپاسى كردند]، كرامت ورزيدى.[١]

[١] . مستدرك عوالم العلوم ٢٣/ ٢١٢.