پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٩ - تفسير و تأويل قرآن كريم

را شى‌ء خواند؟

امام عليه السّلام فرمود: آرى، اما او را از دو حدّ «تعطيل» (انكار وجود و ربوبيت او) و «تشبيه» (او را با اوصاف خلق توصيف كردن) بايد خارج كرد.[١]

٣. راوى مى‌گويد: «از ابو جعفر، محمد بن على ثانى پرسيدم: معناى «واحد» چيست؟ امام عليه السّلام فرمود: [واحد چيزى است كه‌] همه زبان‌ها بر وحدانيت او همصدا هستند.[٢]

تفسير و تأويل قرآن كريم‌

قرآن چندين بعد دارد، ظاهر و باطن و تأويل و تفسير كه «تنها خدا و راسخان در علم، تأويل آن را مى‌دانند».[٣] بى‌ترديد راسخانى كه خداوند از ايشان نام برده، پيامبران صلّى اللّه عليه و آله و سلم و امامان معصوم عليهم السّلام هستند. اين بزرگان در هر فرصتى و موقعيت كه مى‌ديدند كتاب خدا از سوى منحرفان مورد تفسير و تأويل مغرضانه قرار مى‌گرفت، بنا به وظيفه خود پا به ميدان مى‌نهادند و بطلان مدعى را آشكار مى‌كردند. همانند ديگر امامان، از امام جواد عليه السّلام نيز نصوص فراوانى در تفسير و تأويل پاره‌اى از آيات قرآن كريم وارد شده است.

از جمله مباحث تفسيرى كه از اين بزرگوار رسيده، تفسير اين دو آيه است:

«ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ* أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَ لا نَصِيرٍ»؛[٤] هر آيتى و نشانه‌اى را نسخ كنيم، يا آن را به [دست‌] فراموشى بسپاريم، بهتر از آن، يا مانندش را مى‌آوريم، مگر ندانستى كه خدا بر هركارى تواناست؟ مگر ندانستى كه فرمانروايى‌

[١] . همان‌جا.

[٢] . صدوق، التوحيد/ ٨٢.

[٣] . آل عمران/ ٧.

[٤] . بقره/ ١٠٦- ١٠٧.