پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٣٩ - تعامل با ستمگران

رهايى از مشكلات پرهيز دهد، بلكه بنا به فرموده ايشان، بايد اقدامى كارآمد و مطلوب كرد تا دوره مصيبت و بلا با تمام گرفتارى‌هايش را سبك كرده يا در صورت امكان آن را از بين برد. هنگامى كه «قيس بن سعد» از مصر به حضور حضرت جواد عليه السّلام رسيد، آن حضرت پس از نقل حديثى از جدش امير المؤمنين عليه السّلام خطاب به قيس فرمود: اى قيس، محنت‌ها و سختى‌ها پايانى دارند كه ناگزير بايد به آن برسند. پس بر [انسان‌] خردمند است كه با گرفتارى‌ها كنار آيد تا [آن گرفتارى‌] سرآيد، زيرا چاره‌انديشى [شتاب‌زده‌] به هنگام روبرو شدن با آن، بر سختى آن مى‌افزايد.[١]

نيز حضرتش از جدش امير المؤمنين عليه السّلام عناصر تكميل‌كننده اعمال را نقل كرده، مى‌فرمايد:

«اربع خصال تعين المرء على العمل: الصحة، و الغنى، و العلم، و التوفيق»؛[٢]

چهار چيز است كه انسان را در كارها يارى مى‌دهد: سلامت، دارندگى و بى‌نيازى، دانش و توفيق [الهى‌].

تعامل با ستمگران‌

امام محمد جواد عليه السّلام بر ضرورت دورى جستن مسلمانان از ستمگران و همدلى و گرايش به آنان تأكيد مى‌نمود و هماره مسلمانان را به رويگردانى از آنان فرا مى‌خواند. آن حضرت در تبيين گرايش به ستمگران روايتى از امير المؤمنين عليه السّلام نقل كرد كه فرمود: «العامل بالظلم و المعين له و الراضي به شركاء»؛[٣] ستمگر، آن‌كس كه او را يارى دهد و آن‌كس كه به ستمگرى او راضى باشد [، در گناه‌] شريك هستند.

[١] . همان/ ٢٧٦.

[٢] . همان‌جا.

[٣] . همان، ص ٢٧٨.