پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠١ - ١ اهل بيت عليهم السلام و رهبرى الهى

توانايى و شايستگى ايفاى وظيفه امامت و رهبرى الهى بر مردم را دارد؛ امامتى كه فرمانبردارى‌اش بر همگان واجب است و صاحب چنين مقامى بايد بتواند تمام موانع سياسى و اجتماعى موجود را پشت‌سر گذارد.

در چنين شرايطى و با وجود سؤال‌هاى فراوان، امام جواد عليه السّلام رهبرى مردم را در حالى بر عهده گرفت كه سه عقبه پيش روى خود مى‌ديد، اما مى‌بايست شايستگى خود را به رخ همگان بكشد، اگرچه به قيمت جانش تمام شود، زيرا ماندگارى خط امامت الهى و نيز اثبات حقانيت اهل بيت عليهم السّلام و رسالت الهى‌اش برتر و با اهميت‌تر از هرچيز ديگرى بود. با توجه به آن شرايط، امام جواد عليه السّلام بايد هر پرسشى را پاسخ دهد و با تمام شخصيت‌هاى سياسى و علمى محافل اسلامى چالش كند تا امر امامت و ديگر مسئوليت‌هاى مرتبط با امامت در دو سطح عامه مردم و خاصان يكجا براى او فراهم شود.

بنابراين اثبات امامت در سطح توده و خاصان مهمترين وظيفه الهى امام جواد عليه السّلام در روزگار پس از شهادت پدرش امام رضا عليه السّلام بود كه امام رضا عليه السّلام نيز با نصوصى بر امامت او تأكيد داشته، او را به ياران و پيروان خود شناسانده بود.

امام رضا عليه السّلام كه از اهداف نهايى مأمون و برنامه او در واگذارى ولايت‌عهدى به حضرتش آگاه بود، از همين دوره كوتاه در راه مصالح اسلام و مسلمانان بهره جست و مسأله امامت امام پس از خود را تقويت كرد و سرانجام در همين راه به شهادت رسيد.

امام جواد عليه السّلام با پاسخ‌هايى كه در مجالس عمومى خلفا مى‌داد، گامى كارآمد در راه اثبات حقانيت خط الهى اهل بيت عليهم السّلام و امامت خود و نيز نشان دادن شايستگى‌اش براى رهبرى عامه مسلمانان و اتمام حجت بر آنان، خلفا و عالمانى كه گرد خلفا جمع شده بودند، به جلو برداشته بود. همزمان با اين‌