پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٦٣ - طبيعت روابط امام جواد عليه السلام و مأمون
مقبوليت دارد، در ميان عامه مردم و تمام طبقات امت، از جايگاه و منزلت والايى برخوردار است. عباسيان در مورد ازدواج امام جواد عليه السّلام با دختر مأمون به مأمون اعتراض كردند و گفتند: «اى امير المؤمنين، دخترت و نور ديدگانت را به همسرى كودكى [نه ساله] درمىآورى كه دين خدا را كاملا نشناخته و حرام و حلال، واجب و مستحب را نمىداند؟ خوب است درنگ كنى تا دانش آموزد، قرآن را فراگيرد و حلال را از حرام بازشناسد!
در اين هنگام بود كه مأمون يافتههاى خود را درباره امام جواد عليه السّلام و پايگاه مردمى آن حضرت و نيز منزلت والاى او بازگفت و به آنان چنين پاسخ داد: به يقين او از شما عالمتر و نسبت به خدا و رسول و سنت و احكام او آشناتر است. و هم او كتاب خدا را بهتر از شما مىخواند (مىشناسد) و به محكم و متشابه، ناسخ و منسوخ، ظاهر و باطن، خاص و عام و تنزيل و تأويل قرآن از شما آگاهتر است».[١]
اين واكنش مأمون نشان مىدهد كه او با دقت و كارآزمودگى تمام با امام جواد عليه السّلام تعامل داشت و گوياى بعد گستردهاى بود كه اين پيوند از آن برخوردار شد. وانگهى سرداران، پردهداران، خاصان خليفه از مرتبه توجه مأمون نسبت به امام جواد عليه السّلام آگاه مىشدند.
٢. همانطور كه پيشتر خوانديم، مأمون به دوستى و ارج نهادن به امام جواد عليه السّلام تظاهر مىكرد، اما او از اين كار دو هدف را دنبال مىكرد:
نخست: جذب حمايت توده مسلمانان طرفدار و دوستدار اهل بيت عليهم السّلام بود. لذا مىبايست براى رسيدن به هدف، خود را دوستدار و ارجگذار به
[١] . على بن ابراهيم، تفسير القمى ١/ ١٨٢ و حويزى، تفسير نور الثقلين ١/ ٦٧٣.