پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٤٥ - تنوع در عمارتسازى

الرشيد به ديدار برمكيان رفت و هنگامى كه آهنگ بازگشت نمود، كنيزان برمكيان همانند دسته‌هاى نظامى دو صف آراستند و تا خارج شدن هارون از كاخ آواز مى‌خواندند و دف مى‌نواختند.[١] مادر جعفر برمكى يكصد كنيز و نديمه داشت كه هريك زيورآلات و لباس خاصى داشتند.[٢]

اين ولخرجى در خريدن كنيزان آن هم در اين سطح، نتيجه انباشت ثروت در دست سرمايه‌داران حاكم بود كه طريقه مصرف آن را آن‌گونه كه بايد نمى‌دانستند و شايد اين‌گونه وانمود مى‌كردند.

تنوع در عمارت‌سازى‌

شاهان بنى عباس در ساختن عمارت‌ها و كاخ‌هاى سترگ و باشكوه نيز تنوع آفريدند و كاخ‌هايى ساختند كه همانند آن ديده نمى‌شد. اين خاندان كاخى در بغداد ساخته، آن را «قصر الخلد» (كاخ جاودانگى) نام نهادند تا نمادى باشد از بهشت جاودانى كه خداوند وعده آن را به پرهيزگاران داده است. ايوانى كه امين ساخت عظيم‌ترين بنا به شمار مى‌رفت. بنا به گفته مورخان، امين آن را از مصالح سفيد ساخت و با طلا و لاجورد تزيين كرد. اين عمارت دروازه‌هاى بزرگ و قطورى داشت كه ميخ‌هاى زرين آن مى‌درخشيد و سر آن‌ها با جواهر گرانبها آراسته شده بود. فرشى سرخ‌فام كه با طلا تصويرهايى و چهره عقابان بر آن نقش بسته بود زمين كاخ را مى‌پوشاند. عود سوزها و عنبرافشان‌ها در كاخ او عطرافشانى مى‌كردند.[٣]

جعفر برمكى به تنهايى خانه‌اى تهيه كرد كه بيست ميليون درهم هزينه‌

[١] . حضارة الإسلام فى دار الاسلام/ ٩٦.

[٢] . الجهشيارى/ ٢٤٦.

[٣] . ابن المعتز، طبقات الشعراء/ ٢٠٩.