پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٣٠ - ٢ حيات سياسى

اطلس‌ها و رصدخانه‌ها

به فرمان مأمون نقشه جهان تهيه و «الصورة المأمونيه» ناميده شد. اين نقشه نخستين نقشه جهان بود كه در عصر عباسيان فراهم آمد. نيز مأمون فرمان داد رصدخانه‌اى تأسيس شود كه در «شماسيه» (يكى از محله‌هاى بغداد) احداث شد.[١]

در چنين فضاى علمى تابناك، امام جواد عليه السّلام بزرگترين طلايه‌دار جنبش فرهنگى و علمى بود. در مدت اقامتش در بغداد عالمان در محضر او گرد آمده، از چشمه جوشان و گواراى دانش او جرعه‌نوشى مى‌كردند. دقيق‌ترين مسائل فلسفى و كلامى را از آن حضرت مى‌پرسيدند و او به لطف دانش و معارفى كه خداى- عز و جل- به او داده بود پاسخ مى‌داد و در عرصه دانش، روزگار را به چالش مى‌خواند.[٢]

٢. حيات سياسى‌

حيات سياسى روزگار امام جواد عليه السّلام نه تنها براى امام كه براى تمام مسلمانان بد و به شدت سخت بود، چرا كه وقايع سنگينى، امت اسلامى را دستخوش امواج شكننده فتنه‌ها و آشوب‌ها كرده بود. پيش از پرداختن به اين حوادث، لازم مى‌دانيم در شيوه حكومت در عصر عباسيان و ديگر امورى كه بر اين بخش مرتبط است، سيرى داشته باشيم.

[١] . عصر المأمون ١/ ٣٧٥.

[٢] . ر. ك: حياة الامام الجواد عليه السّلام/ ١٧٩- ١٨٨.