پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٢١ - كوفه

مى‌داشتند. در آن دوره مدرسه فقهى «تابعان» عنايت خاصى به برگرفتن احكام فقهى نقل شده از صحابه داشتند. بنا به آنچه نقل شده پيروان اين مدرسه در مواردى كه حديثى از صحابه براى حل معضلى نداشتند «رأى» و «قياس» را مبناى عمل و فتوا قرار مى‌دادند.

كوفه‌

پس از مدينه منوره، كوفه در مرتبه بعدى قرار داشت و مسجد بزرگ اين شهر مهمترين دانشسراها و مدارس اسلامى به شمار مى‌رفت. جلسه‌هاى تدريس در جاى‌جاى اين مسجد به چشم مى‌خورد و تدريس علوم اسلامى، مانند: فقه، تفسير و حديث، هويت غالب اين مدرسه را تشكيل مى‌داد. از آن جا كه تفكر و انديشه علوى كوفه را دربر گرفته بود، مدرسه كوفه، توجه خود را به علوم اهل بيت عليهم السّلام معطوف كرد.

«حسن بن على الوشاء» در توصيف مدرسه كوفه گفته است: «در اين مدرسه (مسجد كوفه) نهصد شيخ (عالم) ديدم كه همگى آنان مى‌گفتند:

جعفر بن محمد براى ما حديث گفت».[١]

«آل حيان تغلبى»، «آل اعين»، «بنو عطيه» و «بنو دراج» مهمترين خاندان‌هاى علمى و علم‌پرورى بودند كه در جلسات علمى اين مسجد دانش اندوختند.[٢]

فقه تنها دانش غالب بر مدرسه كوفه نبود، بلكه نحو (ادبيات عرب) نيز در اين مدرسه تدريس مى‌شد و از جايگاه ويژه‌اى برخوردار بود. در اين شهر مدرسه «نحويون» تأسيس شد كه بارزترين چهره‌هاى اين دانش «كسائى» بود؛

[١] . حياة الإمام موسى بن جعفر ١/ ٨٢.

[٢] . تاريخ الاسلام ٢/ ٣٣٨.