پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١١٩ - نخست پاسخ به انحرافهاى فكرى

تشبيه مى‌كردند.

امام رضا عليه السّلام در ردّ باور و اعتقادات آنان فرمود:

بار خدايا، قدرتت بى‌هيچ سستى [و كاستى‌] آشكار شد، اما [آنان‌] در حق تو جهل و نابخردى ورزيده [بر همين اساس و به اندازه درك خود] تو را بزرگ خواندند [و نه آن‌گونه كه شايسته آنى و در عين‌حال‌] تو را آن‌سان كه توصيف كرده‌اند بزرگ نداشتند. پس من- اى خداى من- از آنان كه تو را در شكل خلقت جست‌وجو مى‌كنند، بيزارم [، چرا كه‌] چيزى همانند تو نيست.[١]

او همچنين در ردّ «جبريون» و «مفوضه» فرمود:

هركس مدعى شود كه خداوند افعال ما را انجام مى‌دهد و ما را بدان [عمل غير ارادى‌] كيفر مى‌كند، قائل به «جبر» است و هركس بگويد: خداى- عزّ و جلّ- امر آفرينش و تقسيم روزى را به حجت‌هاى خود- كه درود بر آنان باد- سپرده است، قائل به «تفويض» است. [و بدانيد كه‌] قائل به «جبر» كافر است و قائل به «تفويض» مشرك.[٢]

امام رضا عليه السّلام در بسيارى از موارد «غاليان»، «مجسمه» و اصحاب «قياس» و «تفسير به رأى» و نيز فرقه‌هاى غير اسلامى، مانند: زنديقان، يهوديان، نصرانيان و ... را رد كرده و نظريه آنان را باطل و مردود خوانده است.

همچنين حضرتش تمام رواياتى را كه منحرفان بدان استناد مى‌كردند، مردود شمرده، و باطل بودن انتساب اين دسته از روايات به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و اله را بر همگان روشن و آشكار كرد و مسلمانان را با روايات صحيح و غير جعلى آشنا فرمود. در روايتى كه ساخته و پرداخته دشمنان بوده اسلام و به رسول خدا

[١] . همان/ ١١٧.

[٢] . همان/ ١٢٤.