پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٤٤ - مبحث سوم ميراث امام رضا عليه السلام

[كلمه‌] لا إله إلّا اللّه دژ [مستحكم‌] من است. هركس آن را بر زبان آورد، وارد دژ من شده است و هركس وارد دژ من شود، از كيفر من ايمن باشد.

«احمد بن حنبل» درباره سند اين حديث گفته است: «و هذا إسناد لو قرى‌ء على المجنون لأفاق»؛[١] اين سلسله سند [آن‌چنان درست و بابركت است كه‌] اگر بر ديوانه خوانده شود به يقين شفا خواهد يافت.

وانگهى «مسند الامام الرضا عليه السّلام» بيش از دو هزار متن در خود دارد كه شامل مباحث: اعتقادات، فقه، اخلاق، تفسير، تاريخ و احتجاجات است كه اين بخش از كتاب، مهمترين و اصليترين موضوعى است كه «مسند» را تشكيل مى‌دهد. مباحث دانش و شناخت كه جايگاهى اصيل در نصوص امام عليه السّلام دارد آن‌چنان گسترده و پردامنه است كه در اين ابواب نمى‌گنجد. البته نصوصى كه به اصول اعتقادات، شريعت و موضوع امامت مى‌پردازد، گسترده و مفصل است و از توجه خاص امام عليه السّلام برخوردار بوده است. امام رضا عليه السّلام با اين نصوص، به‌ويژه موضوع امامت،[٢] با مردود خواندن و ابطال منطقى مذاهب و فرقه‌هايى كه به نحوى از مذهب اهل‌بيت عليهم السّلام جدا شده بودند، تمام راه‌هاى نفوذ و رخنه آنان را بست.

با تأملى در احتجاجات امام رضا عليه السّلام صراحت و اعتراض را در آن مى‌بينيم كه «تقيه» و بيان گزينشى حقايق تاريخى در آن‌ها جايى ندارد، بلكه امام رضا عليه السّلام با اين آگاهى كه كشته شدن در راه عقيده پايان كار او را رقم مى‌زند، با

[١] . بحار الانوار ٤٨/ ١٠٧( به نقل از: مناقب آل أبى طالب ٣/ ٤٣٣) و اعيان الشيعه ١/ ١٠٠.

[٢] . نصوصى كه درباره امامت از امام رضا عليه السّلام صادر شده، به پانصد مورد مى‌رسد. البته احتجاجاتى كه درباره امامت صورت گرفته، و در دو كتاب:« الإصطفاء و النبوة» و« الأدعية و تفسير القرآن» آمده و به موضوع امامت ارتباط دارد حجم بزرگى را به خود اختصاص مى‌دهد و در مجموع و به‌طور تقريبى، يك چهارم تراث آن حضرت را تشكيل مى‌دهد.