پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٧٩ - ٢ گفتوگو با ارباب اديان

آنچه خواسته‌اى قرار دهى، آن حروف بر معانى آن چيز دلالت خواهند داشت و توجه‌دهنده به سوى موصوف آن حروف خواهند بود. [اى عمران،] آيا فهميدى؟

عمران پاسخ داد: آرى.

امام رضا عليه السّلام فرمود: [اى عمران،] آگاه باش كه هيچ صفتى براى غير موصوف و هيچ اسمى براى غيرمعنا و هيچ حدى براى نامحدود وجود ندارد و همه صفات و اسماء بر كمال و وجود دلالت مى‌كنند و بر احاطه دلالت نمى‌كنند، چنان‌كه حدود، بر ابعاد، مانند: مربع، مثلث و مسدس (شش ضلعى) دلالت دارند. [وانگهى‌] خداوند با صفات و اسماء شناخته مى‌شود، نه با طول و عرض، كمى يا زيادى، رنگ و وزن و مانند آن و [بدان كه‌] چيزى از اين‌ها در خداوند- عزّ و جلّ- حلول نمى‌كند. خداوند از اين اوصاف دور و منزه است و [زمانى‌] خلق به معرفت او پى خواهند برد كه خويش را بشناسند [آن‌گاه است كه مى‌توانند مبدأ آفرينش را بشناسند، چرا كه‌] ضرورت اين شناخت را ذكر كرديم.

صفات خداوند، راهنماى به [شناخت‌] خداى- عزّ و جلّ- است و با نام‌هايش درك و با آفريده‌هايش بر وجود او استدلال مى‌شود، تا اين‌كه جوينده [او به چنان يقينى برسد كه‌] به ديدن با چشم، شنيدن با گوش، لمس با دست و احاطه قلبى نياز نداشته باشد.

پس اگر صفات خداوند بر او دلالت نكند، اسمايش بدو نخوانند و «معلمه» (صورت ذهنى) از آفريده (كه با آن بر او استدلال مى‌كند) او را به وسيله معنى‌اش درك نكند، عبادتى كه آفريدگان انجام مى‌دهند براى اسماء و صفات خواهد بود، نه معنا. پس اگر غير از اين مى‌بود، هر آينه معبودى كه به‌