پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٤١ - بخش سوم دانشگاه، احتجاجها و ميراث امام رضا عليه السلام

بخش سوم دانشگاه، احتجاج‌ها و ميراث امام رضا عليه السّلام‌

امام رضا عليه السّلام در روزگارى مى‌زيست كه جامعه و امت اسلامى دروازه‌هاى خود را بر روى تراث ديگر امت‌ها و فرهنگ‌ها گشوده بود و فرهنگ نورسيده در كنار مسلمانان و همپاى آنان در ساختن بناى تمدن و فرهنگ اسلامى سهيم شد. همان‌گونه كه هر فرهنگ ميهمان درصدد تأثيرگذارى بر فرهنگ ميزبان است، عصر امام رضا عليه السّلام نيز از اين اصل مستثنا نبود و روند ورود فرهنگ و تمدن بيگانه چنان شتاب گرفته بود كه براى فرهنگ و تمدن اسلامى تهديدى جدى و خطرآفرين به شمار مى‌رفت و اگر كسانى كه مسئول و متولى پاسدارى از اصالت فرهنگ و تمدن اسلامى بودند گام به ميدان ننهاده، از ذوب شدن فرهنگ اسلامى در فرهنگ‌هاى بيگانه جلوگيرى نمى‌كردند، به يقين اثرى از تمدن و تراث اسلامى بر جاى نمى‌ماند.

حضرت على بن موسى الرضا عليه السّلام كه طلايه‌دار اين رويارويى بود از خطرى كه پيش روى اسلام و فرهنگ پربار آن قرار داشت غفلت نورزيد. او به تربيت و پرورش عالمانى پرداخت تا تراث اسلامى را از فروپاشى و ذوب در ديگر پديده‌هاى فرهنگى بيگانه حفظ و انديشه صحيح و سره اسلامى را در سراسر جهان اسلام ترويج و منتشر كرده، نسل‌هايى را پرورش دهند تا اين رسالت الهى را به دوش كشيده، در جاى‌جاى گيتى بگسترانند.

بدين ترتيب، امام رضا عليه السّلام دانشگاهى زنده و بهره‌مند از عناصرى دانشمند